1. Pierwsza lista płac w 10-15 krokach
2. Scenariusz - UoP standard: płaca stała + premia + potrącenia
3. Scenariusz - Choroba (kod C)
4. Zatwierdzanie + Weryfikacja
5. Scenariusz - Umowa zlecenie: oskładkowana vs student (bez ZUS)
6. Scenariusz - Umowa o dzieło i ryczałty < 200 zł
7. Zamknięcie miesiąca [PL_OZM10]
8. Zamknięcie roku (zamknięcie grudnia)
9. Tematy powiązane
Elementy przebudowanej dokumentacji:
(A) Pierwsza lista płac, (B) Scenariusz UoP standard, (C) Scenariusz choroba C,
(D) Checklisty zatwierdzania + weryfikacja.
(AsystentAI)
1. Pierwsza lista płac w 10-15 krokach
Cel
Szybko utworzyć pierwszą listę płac w PL: wprowadzić składniki, wykonać próbne obliczenie,
wydruk kontrolny i zatwierdzenie.
Wymagania wstępne (Must-have)
Konfiguracja
* PL > Pomocnicze > Parametry [PL_TPA20]
* Ustawiony bieżący miesiąc obliczeniowy (po zamknięciu poprzedniego).
* Ustawiona informacyjnie Pierwsza lista płac w (zwykle 01).
* PL > Tabele > Stawki ZUS [PL_TSZ10]
* Tabela ZUS istnieje i jest kompletna dla roku (stawki + progi).
* AD > tabela PIT (stawki podatku)
* Dane dla bieżącego roku są wprowadzone (w dokumentacji wspomniane jako warunek wydruku/PIT i zatwierdzania).
Dane pracownika
* Kartoteka pracownika
* Kod ubezpieczenia (tytuł), tabela ZUS (nr tabeli), KUP/ulgi (jeśli stosujecie), urząd skarbowy.
Składniki (minimum do startu)
* Składnik płacy stałej (Grupa 01) np. Wynagrodzenie stałe.
* Składnik premii/dodatku (Grupa 02) - jeśli potrzebujesz.
* Składnik potrącenia (Grupa 04) - jeśli potrzebujesz (PZU/PKZP/związki).
Procedura krok po kroku
1. Wejdź: PL > Płace > Listy płac [PL_DLP10]
2. Dopisz listę płac dla miesiąca (np. 01/2026) lub wybierz istniejącą listę.
3. Wybierz pracowników (wszyscy lub wybrani).
4. Wejdź w Dane płacowe dla pracownika:
* Jeśli Brak danych, czy dopisać? -> TAK.
5. Dodaj składniki:
* Indywidualnie: `Ins` dodaje kolejny składnik u pracownika
* Globalnie: Dopisanie składnika wszystkim pracownikom
6. Ustaw oznaczenia składników (F10):
* `*` stały (przenosi się z kwotą)
* `#` zmienny (przenosi się bez kwoty / do uzupełnienia)
* spacja - jednorazowy (nie przenosi się)
7. Wykonaj: Próbne obliczenie wynagrodzenia (z poziomu danych płacowych / listy).
8. Wydrukuj kontrolnie: Zestawienia > Wynagrodzenie w m-cu > Próbna lista płac [PL_ZLP10]
9. Jeśli wyniki OK -> PL > Płace > Zatwierdzanie > Zatwierdzanie wynagrodzeń [PL_OZA30]
10. Wydruk na gotowo: Zestawienia > Wynagrodzenie w m-cu > Zatwierdzona lista płac [PL_ZLP30]
+ paski [PL_ZLP40].
Kontrola (co ma się zgadzać)
* Brutto = suma grup 01 + 02 + 03
* Do wypłaty = brutto PIT składki pracownika potrącenia (gr. 04) zatwierdzone zaliczki (gr. 05)
* Jeśli Do wypłaty < 0 --> zatwierdzenie może być zablokowane (typowy komunikat w raporcie zatwierdzania).
Najczęstsze błędy
* Brak stawek PIT/ZUS na rok -> zatwierdzanie raportuje błąd tabel.
* Brak KUP/ulgi dla roku w karcie pracownika (jeśli wymagane) -> raport zatwierdzania.
* Zmieniono definicję składnika po wpisaniu do danych płacowych -> raport zatwierdzania: zmieniono definicje składnika.
Cel
Naliczyć typową wypłatę: wynagrodzenie stałe, premia i potrącenia (np. PZU/PKZP).
Wymagania
* Składniki istnieją w PL_TSP10:
* Wynagrodzenie stałe (Gr.01)
* Premia (Gr.02)
* Potrącenia (Gr.04) PZU/PKZP/związki (opcjonalnie)
* Pracownik ma przypisaną tabelę ZUS.
Kroki w systemie
1. PL_DLP10 -> wybierz miesiąc i listę -> wybierz pracownika
2. Wejdź w Dane płacowe i dodaj:
* `Wynagrodzenie stałe` (oznacz `*` jeśli stałe)
* `Premia` (oznacz `#` jeśli zmienna miesięcznie)
* `PZU/PKZP` (często `*` jeśli stałe potrącenie)
3. Uzupełnij kwoty (dla `#` i jednorazowych).
4. Uruchom Próbne obliczenie.
5. Wydrukuj Próbną listę i sprawdź: brutto / potrącenia / do wypłaty.
6. Zatwierdź PL_OZA30.
Przykład (case -liczby)
Pracownik: Jan Kowalski
* Wynagrodzenie stałe: 5 000,00 (`*`)
* Premia kwotowa: 500,00 (`#`)
* PZU: 120,00 (`*`, potrącenie)
* PKZP rata: 500,00 (`*`, potrącenie)
Oczekiwane logicznie:
* Brutto zwiększają tylko grupy 01/02.
* PZU/PKZP nie wpływają na brutto, tylko na: do wypłaty.
Kontrola po zatwierdzeniu
* Kartoteka wynagrodzeń [PL_KKW10] -> miesiąc -> sprawdź:
* sumy brutto
* podstawy i składki ZUS
* zaliczka PIT
* Zestawienia: Podsumowanie list płac [PL_ZLP50].
Typowe błędy
* Potrącenie z grupy 04 ustawione jako opodatkowane / w ZUS (
błąd definicji w PL_TSP10) -> nietypowe podstawy.
* Premia oznaczona `*` zamiast `#` -> przenosi się z kwotą i 'zostaje' na kolejny miesiąc.
3. Scenariusz - Choroba (kod C)
Wynagrodzenie chorobowe + potrącenie za nieobecność
To jest najważniejsza część poradnika, bo tu najczęściej 'brutto się rozjeżdża'.
Cel
Wprowadzić chorobę tak, by:
* system policzył wynagrodzenie chorobowe,
* oraz obniżył składniki, które mają być obniżane w czasie choroby (potrącenie za nieobecność).
Wymagania (konfiguracja)
1. Tabela kodów nieobecności [PL_TKN10]
* Kod `C` istnieje.
* Dla `C` ustawione:
* czy wliczać dni wolne (T/N wpływa na dzielenie przez 30),
* składnik potrącenie za nieobecność,
* lista składników obniżanych przy `C` (np. wynagrodzenie stałe).
2. W PL_TSP10:
* Składnik chorobowy ma kod nieobecności `C` i jest zdefiniowany jako WZÓR
(jeśli ma być liczony automatycznie).
* Składnik potrącenia za chorobę istnieje (specjalny) i jest powiązany z mechanizmem z PL_TKN10.
Kroki w systemie
1. PL_DLP10 -> Dane płacowe pracownika
2. Dopisz składnik chorobowy (kod `C`) i uzupełnij:
* `Od dnia` / `Do dnia`
* `Kod choroby ZUS` (jeśli wymagane w definicji)
* `Nr statystyczny choroby` (jeśli stosujecie)
3. Jeśli nieobecność przechodzi przez miesiąc:
* oznacz składnik jako `#` (system rozbije zakres na dwie części i przeniesie do następnego miesiąca)
4. Dopisz składnik potrącenia za czas choroby (ten wskazany w PL_TKN10)
* oznacz go tak samo jak składnik nieobecności (często `#` przy przejściu na kolejny miesiąc)
5. Uruchom Próbne obliczenie
6. Wydrukuj Próbną listę i sprawdź logikę brutto.
Przykład (case - 5 dni choroby w miesiącu)
Załóżmy:
* Wynagrodzenie stałe: 3 000,00
* Choroba: 5 dni (kod `C`)
* Wynagrodzenie chorobowe: liczone np. 80% średniej (wg definicji składnika)
* Potrącenie za chorobę: liczone wg PL_TKN10 (od 30 dni lub dni pracy wg parametrów)
Oczekiwana logika:
* Brutto nie może 'urosnąć' tylko dlatego, że dopisano chorobowe.
Jeśli dopiszesz chorobowe i nie dopiszesz potrącenia - brutto zwykle będzie za wysokie.
Kontrola (check)
* Czy potrącenie obniżyło te składniki, które mają znacznik 'Obniżać dla nieobecności C'
(w definicjach składników)?
* Czy liczba dni nieobecności jest zgodna z zakresem dat?
* Czy składnik `#` został rozbity na dwa miesiące, jeśli przechodzi przez koniec miesiąca?
Najczęstsze błędy w chorobie
* Wprowadzono chorobowe bez potrącenia -> zawyżone brutto.
* Zły parametr 'wliczaj dni wolne' w PL_TKN10 -> inny dzielnik (30 vs dni pracujące).
* Nie zmieniono `#` na spację w miesiącu, w którym choroba się kończy -> składnik przenosi się dalej.
4. Zatwierdzanie + Weryfikacja
Checklisty i procedura 'gdy coś się nie zgadza'
D1. Checklist przed zatwierdzeniem (PL_OZA30)Dane i konfiguracja
* [ ] Bieżący okres w PL_TPA20 jest właściwy (zatwierdzamy tylko miesiąc bieżący).
* [ ] PL_TSZ10 (stawki ZUS) - tabela kompletna na rok.
* [ ] Tabela PIT w AD - kompletna na rok.
* [ ] Pracownik ma: tabela ZUS, KUP/ulgi (jeśli stosowane), urząd skarbowy, dekretacje (jeśli księgujecie).
Lista płac
* [ ] Wykonane Próbne obliczenie.
* [ ] Do wypłaty nie jest ujemne.
* [ ] Choroby/urlopy: wpisane zakresy dat, poprawne oznaczenia `#` przy przejściu na miesiąc następny.
* [ ] Zmienione definicje składników po wprowadzeniu danych? (jeśli tak: ryzyko komunikatu o rozbieżności definicji)
D2. Jak czytać: Raport z zatwierdzania
Typowe przyczyny blokady:
* brak danych płacowych,
* brak symbolu dekretacji (u Was, jeśli wymagacie księgowania),
* brak stawek PIT/ZUS na rok,
* zmieniono definicję składnika po wpisaniu do danych płacowych,
* potrącenia > składniki zwiększające (do wypłaty < 0).
Procedura: usuń przyczynę -> ponów zatwierdzanie.
D3. Checklist po zatwierdzeniu (kontrola jakości)
* [ ] Wydruk: Zatwierdzona lista płac [PL_ZLP30]
* [ ] Paski: Odcinki [PL_ZLP40]
* [ ] Kartoteka wynagrodzeń: PL_KKW10:
* brutto, podstawa PIT, zaliczka PIT,
* podstawy i składki ZUS,
* dni nieobecności i dni do przepracowania.
D4. Weryfikacja spójności (PL_PWE10)Kiedy uruchamiać
* przed kopią bezpieczeństwa,
* po odtworzeniu kopii,
* gdy widzisz 'nielogiczne' różnice w listach/raportach.
Co sprawdza PL_PWE10
1. zgodność składników w danych płacowych z sumami w kartotece wynagrodzeń,
2. zgodność kwot podatkowych (dochód/koszty/zaliczka) z kartoteką wynagrodzeń,
3. zgodność dni nieobecności.
Co robić przy niezgodnościach
* Najczęściej: anuluj listy -> popraw -> zatwierdź ponownie,
* albo odtwórz z kopii (jeśli to błąd po zmianach definicji/tabel).
D5. Najważniejsza zasada
Jeśli zmieniasz definicje składników po zatwierdzeniu list, to:
* albo przywróć definicje do stanu sprzed zmian i dopiero reorganizuj,
* albo anuluj listy, wprowadź zmiany i zatwierdź ponownie,
* w przeciwnym razie PL_PWE10 może wykazać niespójności.
5. Scenariusz - Umowa zlecenie: oskładkowana vs student (bez ZUS)
Cel
Poprawnie naliczyć zlecenie w dwóch wariantach:
* ZUS = tak (zlecenie oskładkowane)
* ZUS = nie (np. student / inny tytuł - zależnie od zasad u Was)
Wymagania (konfiguracja)Składniki (PL_TSP10)
* Składnik Zlecenie - ZUS (grupa 01/02 wg przyjętej praktyki), z parametrami podstaw:
* FUS-E+R = 2
* FUS-C+W = 2
* FUZ = 2
* Składnik Zlecenie - bez ZUS:
* FUS/FUZ = 0
* Oba składniki muszą mieć poprawne źródło przychodu (PL_TZP10).
> W Twoim opisie jest wprost: jeśli składnik ma być traktowany różnie dla grup pracowników,
to tworzysz dwa składniki różniące się parametrami FUS/FUZ.
Karta pracownika
* Upewnij się, że pracownik ma właściwe dane dot. tytułu ubezpieczenia i tabel ZUS
(jeśli w praktyce to wpływa na wyliczenia).
Kroki w systemie
1. PL_DLP10 -> wybierz listę (często robi się osobną listę ZLEC)
2. Wejdź w dane płacowe pracownika i dodaj:
* składnik Zlecenie - ZUS albo Zlecenie - bez ZUS
3. Wpisz kwotę lub ilość (jeśli wzór).
4. Próbne obliczenie -> wydruk próbny.
5. Zatwierdź.
Kontrola (co sprawdzić)
* Czy w kartotece wynagrodzeń / podglądzie składek:
* podstawa FUS i FUZ pojawia się (wariant ZUS) albo jest 0 (wariant bez ZUS)
* Czy PIT jest policzony zgodnie z ustawieniami źródła przychodu (ryczałt/tabela).
Najczęstsze błędy
* Jeden składnik zlecenia używany do wszystkiego -> raz powinien mieć ZUS,
raz nie, a system tego sam nie rozpozna.
* Zły symbol źródła przychodu -> PIT liczony inną metodą niż oczekiwana.
Mini-checklista Zlecenie
* [ ] Czy wybrałem właściwy składnik: ZUS vs bez ZUS?
* [ ] Czy podstawy FUS/FUZ na wydruku są logiczne?
* [ ] Czy źródło przychodu dla zlecenia jest zgodne z rokiem (PL_TZP10 - tabela roczna)?
6. Scenariusz - Umowa o dzieło i ryczałty < 200 zł
Cel
Naliczyć dzieło i sytuacje ryczałtowe, które mają własne reguły podatkowe.
Składniki (PL_TSP10)
* Umowa o dzieło - zwykle:
* FUS/FUZ = 0
* PIT wg źródła przychodu (często ryczałtowe / KUP procentowe - zależnie od PL_TZP10)
* Dzieło / ryczałt < 200 - jeśli macie wydzielone (Aneksy wskazują, że to temat przepisowy i wdrożeniowy).
Źródła przychodu (PL_TZP10)
* Sprawdź w tabeli rocznej:
* Czy źródło jest ryczałtowe (T/N)
* Jaki procent KUP i PIT ryczałtowego ma zastosowanie
* Czy przychód pomniejszać o FUS (T/N) - ważne dla ryczałtów
Kroki w systemie
1. PL_DLP10 -> lista Dzieło (zwykle osobna)
2. Dodaj składnik dzieła dla pracownika i wpisz kwotę.
3. Jeśli to przypadek ryczałt < 200:
* wybierz właściwy składnik/źródło (nie mieszaj z klasycznym dziełem).
4. Próbne obliczenie -> wydruk próbny -> zatwierdź.
Kontrola
* ZUS powinien być 0 (jeśli tak zdefiniowano)
* PIT powinien odpowiadać metodzie źródła przychodu (ryczałt/tabela)
Typowe błędy
* Dzieło wpuszczone w składnik z UoP -> pojawiają się ZUS-y.
* Źródło przychodu nieuzupełnione dla roku -> błędy w zatwierdzaniu / PIT.
Mini-checklista Dzieło
* [ ] FUS/FUZ = 0 w definicji składnika
* [ ] Źródło przychodu wskazane i aktualne dla roku
* [ ] Wydruk próbny: PIT zgodny z oczekiwaniem (ryczałt vs skala)
7. Zamknięcie miesiąca [PL_OZM10]
Cel
Zamknąć miesiąc i utrwalić dane: dni do przepracowania, średnie, nieobecności.
UWAGA (jak w dokumentacji)
Zamknięcie miesiąca jest nieodwracalne: po zamknięciu nie da się korygować ani stornować list.
Checklista przed zamknięciem miesiąca
* [ ] Wszystkie listy płac miesiąca są zatwierdzone (dla pracowników, którzy mają wynagrodzenie).
* [ ] Wydruki kontrolne: zatwierdzone listy + podsumowania.
* [ ] Deklaracje ZUS/PIT przygotowane lub co najmniej przetestowane (jeśli tak pracujecie).
* [ ] Uruchomione PL_PWE10 - weryfikacja i brak niespójności.
* [ ] Zrobiona kopia bezpieczeństwa.
Co robi zamknięcie
* sprawdza kompletność zatwierdzeń,
* zapisuje dni do przepracowania do kartoteki wynagrodzeń,
* zapisuje średnie i wykorzystane nieobecności (wg ustawień).
8. Zamknięcie roku (zamknięcie grudnia)
Checklista Wejście w nowy rok
W Twoim tekście jest podpowiedź, co trzeba dopisać na nowy rok. Uporządkowałem to w checklistę.
Checklista Wejście w nowy rok (zrób PRZED pierwszym naliczeniem stycznia)
* [ ] PL_TZP10 - tabela źródeł przychodu: dopisane dane dla nowego roku
* użyj funkcji kopiowania z poprzedniego roku, jeśli jest
* [ ] PL_TSZ10 - stawki ZUS na nowy rok (tabele i progi)
* [ ] PL_TLZ10 - limity zwolnień PIT (jeśli używane)
* [ ] AD - tabela PIT na nowy rok (stawki, progi, ulgi - zgodnie z aktualnym rokiem)
* [ ] Wzorce PIT (PL_TWZ10 / wzorce XML) jeśli zmieniły się formularze
* [ ] Parametry PL (PL_TPA20) okresy, średnie, szczególne składniki raportowe do ZUS
* [ ] Test: naliczenie próbne na 1 pracowniku (UoP) + wydruk kontrolny
Typowe błędy roczne
* Brak danych w PL_TZP10 dla nowego roku -> błędy przy podatku/źródłach.
* Brak stawek ZUS/PIT na nowy rok -> zatwierdzanie się wysypuje.
* Zmiany w locie po naliczeniu stycznia bez anulowania -> niespójności.