Jakie są 'swiatowe' mechanizmy obliczania kwot lub procentów rabatów zbiorczych (bulk discount).
Tak aby na koniec okresu, np. półrocza wystawić fakturę korygującą zbiorczą.
W praktyce 'światowe' mechanizmy bulk discount dzielą się na dwie grupy:
1. rabat natychmiastowy - liczony na pozycji dokumentu, w momencie sprzedaży,
2. rabat retrospektywny / okresowy - naliczany po zakończeniu okresu, np. miesiąca,
kwartału, półrocza, i rozliczany fakturą korygującą zbiorczą [FKZ].
Do przypadku faktury [FKZ] najbardziej pasuje grupa 2.
Najczęściej spotykane mechanizmy1. Prosty rabat od obrotu za okres
Najprostszy model:
> jeżeli obrót netto za półrocze przekroczy próg X, klient dostaje Y% rabatu
od całego kwalifikowanego obrotu.
Przykład:
| Obrót półroczny | Rabat |
| --------------: | ----: |
| do 100 000 | 0% |
| 100 000-250 000 | 2% |
| 250 000-500 000 | 4% |
| powyżej 500 000 | 6% |
Klient zrobił 320 000 netto.
Rabat = 320 000 × 4% = 12 800 netto.
To jest klasyczny retroactive volume rebate albo retrospective turnover rebate.
Dobrze pasuje do zbiorczej faktury korygującej, bo po okresie znana jest cała podstawa obliczenia.
2. Rabat schodkowy 'all units' - cały obrót jedną stawką
To odmiana powyższego. Po przekroczeniu progu wyższa stawka obejmuje całą sprzedaż z okresu.
Przykład:
| Próg | Stawka |
| --------------: | -----: |
| 0-100 000 | 0% |
| 100 001-300 000 | 3% |
| powyżej 300 000 | 5% |
Obrót: 350 000.
Rabat = 350 000 × 5% = 17 500.
Zaleta: bardzo prosty dla handlowca i klienta.
Wada: skokowość - klient przy 299 000 ma 3%, a przy 301 000 już 5% od całości.
To odpowiada logice tabel schodkowych.
W dokumentacji Trawers pojawia się mechanizm 'Upusty schodkowe / Tiered discount',
gdzie im większa ilość lub wartość, tym wyższy upust, a tabela IWGU może być oparta
o ilość, wartość, grupę indeksu lub grupę upustową.
3. Rabat schodkowy marginalny / przyrostowy
Bardziej 'finansowo elegancki' model. Każda część obrotu jest rabatowana własną stawką.
Przykład:
| Przedział obrotu | Rabat |
| ---------------: | ----: |
| 0-100 000 | 0% |
| 100 000-300 000 | 3% |
| powyżej 300 000 | 5% |
Obrót: 350 000.
Obliczenie:
* pierwsze 100 000 × 0% = 0
* kolejne 200 000 × 3% = 6 000
* nadwyżka 50 000 × 5% = 2 500
Razem rabat = 8 500.
Zaleta: brak gwałtownego skoku po przekroczeniu progu.
Wada: trudniejsze do wyjaśnienia klientowi i trudniejsze do ręcznej weryfikacji.
To jest typowy incremental rebate albo marginal tier rebate.
4. Rabat kwotowy po przekroczeniu progu
Zamiast procentu daje się stałą kwotę bonusu.
Przykład:
| Obrót półroczny | Bonus |
| --------------: | -----: |
| 100 000 | 2 000 |
| 250 000 | 7 500 |
| 500 000 | 20 000 |
Klient zrobił 260 000, dostaje 7 500 rabatu.
Zaleta: łatwe do budżetowania.
Wada: też występują skoki progowe.
To często funkcjonuje jako lump-sum rebate, bonus roczny/półroczny, trade bonus.
5. Rabat od ilości, nie od wartości
Podstawą nie jest obrót, tylko sprzedana ilość.
Przykład:
| Ilość półroczna | Rabat |
| --------------: | ----: |
| 1 000 szt. | 1% |
| 5 000 szt. | 3% |
| 10 000 szt. | 5% |
Można liczyć:
* procent od wartości sprzedaży tych towarów,
* kwotę za sztukę, np. 0,20 PLN/szt.,
* tylko od nadwyżki ponad próg.
Ten model jest dobry, gdy ceny często się zmieniają,
ale wolumen jest stabilnym miernikiem współpracy.
6. Rabat od wzrostu sprzedaży
Klient dostaje bonus nie za sam obrót, ale za wzrost względem bazy.
Przykład:
* baza: sprzedaż w poprzednim półroczu = 300 000,
* sprzedaż bieżąca = 420 000,
* wzrost = 120 000,
* rabat = 10% od wzrostu.
Rabat = 12 000.
To jest growth rebate albo incremental growth bonus.
Bardzo dobry mechanizm motywacyjny, bo nie płaci się rabatu za obrót, który i tak by wystąpił.
Wada: trzeba dobrze zdefiniować bazę porównawczą.
7. Rabat za mix asortymentowy
Rabat zależy nie tylko od obrotu, ale od tego, co klient kupił.
Przykład:
* 2% za obrót powyżej 200 000,
* dodatkowe 1% jeżeli minimum 30% sprzedaży stanowi grupa premium,
* dodatkowe 0,5% jeżeli kupił minimum 10 indeksów z grupy strategicznej.
To jest mix rebate, product mix incentive, category rebate.
Dobry dla producentów i dystrybutorów, którzy chcą promować konkretne grupy towarów.
W Trawers podobna logika może być naturalnie powiązana z grupą indeksu, grupą upustową
lub konkretnym indeksem.
Dokumentacja opisuje tabelę upustów od asortymentu według indeksu, grupy upustowej
i grupy asortymentu .
8. Rabat partnerski / lojalnościowy
Warunek nie dotyczy tylko wartości zakupów, ale zachowania klienta.
Przykłady:
* dodatkowy rabat za wyłączność,
* rabat za udział zakupów u dostawcy powyżej 70%,
* rabat za terminowe płatności,
* rabat za brak zwrotów,
* rabat za udział w programie partnerskim.
To jest loyalty rebate, partner rebate, compliance rebate.
W fakturze korygującej można rozliczyć go kwotowo, ale w regulaminie trzeba jasno opisać
warunek nabycia prawa do rabatu.
9. Rabat logistyczny
Rabat jest wynagrodzeniem za obniżenie kosztów obsługi.
Przykłady:
* rabat za zamówienia pełnopaletowe,
* rabat za pełny samochód,
* rabat za odbiór własny,
* rabat za jedną dostawę zbiorczą zamiast wielu małych,
* rabat za elektroniczną wymianę dokumentów.
To jest logistics rebate, full truckload discount, pallet discount.
Może być liczony jako procent od obrotu albo kwota za jednostkę logistyczną.
10. Rabat 'target net price' - korekta do ceny docelowej
Mechanizm stosowany często w dystrybucji i kontraktach B2B.
Strony ustalają, że po okresie cena efektywna ma wynieść np. 95 PLN/szt.
Jeżeli fakturowano po 100 PLN/szt., to po półroczu wystawia się korektę:
> ilość × różnica ceny = kwota korekty.
Przykład:
* sprzedano 10 000 szt.,
* cena fakturowana średnio: 100 PLN,
* cena docelowa: 96 PLN,
* korekta: 10 000 × 4 PLN = 40 000.
To jest retrospective price adjustment albo price protection / net price adjustment.
Bardzo precyzyjne, ale wymaga dobrych danych ilościowych i cenowych.
2. Propozycje dla faktury [FKZ]
Zestawienie model dla [FKZ]
Do zbiorczej korekty po półroczu najbardziej praktyczne są:
| Model | Ocena | Dlaczego |
| --------------------- | -----------: | ----------------------------------------- |
| Prosty % od obrotu | bardzo dobry | łatwy do policzenia i opisania |
| Schodkowy all-units | bardzo dobry | prosty handlowo |
| Schodkowy marginalny | dobry | sprawiedliwy, ale trudniejszy |
| Kwota bonusu po progu | dobry | prosta kwota korekty |
| Growth rebate | bardzo dobry | płacisz za wzrost, nie za całość |
| Mix/category rebate | dobry | wymaga dobrego raportu asortymentowego |
| Target net price | dobry | najlepszy przy korekcie cen jednostkowych |
Proponowany algorytm dla ERP
Najbezpieczniej zdefiniować to tak:
1. Wybierz kontrahenta i okres, np. 2026-01-01 do 2026-06-30.
2. Pobierz zatwierdzone faktury sprzedaży z tego okresu.
3. Odejmij zwroty, korekty, anulowania i pozycje wyłączone z rabatu.
4. Podziel podstawę według:
* stawek VAT,
* grup asortymentowych,
* waluty,
* ewentualnie magazynu / oddziału / handlowca.
5. Oblicz obrót kwalifikowany.
6. Ustal próg i procent albo kwotę rabatu.
7. Wylicz rabat.
8. Rozbij rabat proporcjonalnie na stawki VAT.
9. Wystaw fakturę korygującą zbiorczą z okresem i listą faktur objętych korektą.
W Trawersie sam dokument zbiorczej korekty [FKZ] pasuje do tego procesu: faktura korygująca
zbiorcza zawiera okres, listę faktur, do których odnosi się opust/obniżka,
oraz pozycję `[U] Rabat od całej faktury`;
Warunkiem jest m.in. zatwierdzenie faktur kontrahenta z danego okresu i PLN.
System pozwala też podejrzeć wartości oznaczonych faktur według stawek PTU/VAT
i listę asortymentu, a następnie zarejestrować pozycję `[U] Rabat`.
Przykładowa formuła uniwersalna
Dla prostego rabatu od obrotu:
```
PodstawaRabatu = suma netto faktur kwalifikowanych
ProcentRabatu = stawka z tabeli progowej
KwotaRabatuNetto = PodstawaRabatu × ProcentRabatu / 100
```
Dla rabatu marginalnego (schodkowego):
```
KwotaRabatu =
suma dla każdego progu:
min(nadwyżka_w_progu, zakres_progu) × procent_progu
```
Dla rabatu od wzrostu:
```
Wzrost = SprzedażOkresu - SprzedażBazowa
KwotaRabatu = max(Wzrost, 0) × ProcentRabatu / 100
```
Rekomendacja
Dla pierwszego wdrożenia rekomenduje się jeden z dwóch modeli:
Model A - prosty rabat od obrotu półrocznego
Najłatwiejszy do kontroli, księgowania i rozmowy z klientem.
Model B - rabat schodkowy marginalny
Lepszy biznesowo, bo nie tworzy dużych skoków rabatu na granicy progów.
W regulaminie warto zawsze zapisać: okres, podstawę obliczeń, wyłączenia,
walutę, sposób traktowania korekt i zwrotów, progi, metodę zaokrągleń
oraz czy rabat liczony jest od netto czy brutto.
W Trawersie trzeba dodatkowo pamiętać, że rabat od całej faktury zmniejsza
proporcjonalnie sprzedaż netto i PTU według stawek podatku .
Raporty i zestawienia analityczne uwzględniają zmniejszenie sprzedazy i PTU
z powodu udzielenia rabatu.