1. Opis ogólny
2. Odchylenia od ceny E
3. Odchylenia w wycenie dokumentu zwrotu z magazynu
Wycena LIFO/FIFO
Wycena S (Średnia ważona)
Rozliczenia w KG
4. Zaokrąglenia (różnice z zaokrągleń)
4.1 Obliczanie ceny średniej-ważonej
4.2 Wycena wartości dokumentu
5. Zaokrąglenia (zmiana ceny jednostkowej
6. Tematy powiązane
1. Opis ogólny
Odchylenia (en: Variance) są to różnice między wartościami oczekiwanymi
a rzeczywistymi, np. między wartościami dwóch operacji, które właściwie
powinny być takie same, ale z różnych powodów nie są.
Np. różnica między wartością rzeczywistą (na dokumencie) a wartością
wyliczoną przez program przeznaczoną do zapisania w transakcji.
2. Odchylenie od ceny ewidencyjnej (Wycena E)
Różnica między wyceną dokumentu dokonaną wg obowiązującej stałej ceny
ewidencyjnej a rzeczywistą wartością dokumentu.
Wartość odchylenia jest wyliczana przez system MG. Powstaje dokument systemowy:
[O1] Odchylenie. Zwiększenie. (+) (Dt Wn)
[O2] Odchylenie. Zmniejszenie. (-) (Ct Ma)
Dokumenty magazynowe
W języku księgowym:
Odchylenia dodatnie (debetowe) występują, gdy cena nabycia (zakupu)
jest większa od ceny ewidencyjnej.
Odchylenia ujemne (kredytowe) występują, gdy cena nabycia (zakupu)
jest niższa od ceny ewidencyjnej.
Dokumenty odchyleń mogą powstać podczas rejestrowania transakcji w MG i MI.
Podczas zatwierdzenia dokumentów powstają polecenia księgowania.
Podczas przychodu, do zbioru dokumentów zapisywany jest dokument
z rzeczywistą ceną zakupu i tworzony jest dokument odchyleń jako dokument
dodatkowy, korygujący obroty magazynu (en: Purchase Price Variance (PPV))
Otrzymuje taki sam numer, jak dokument bazowy,
Metody wyceny zapasów
Przykład
Ewidencja magazynowa czajników prowadzona wg metody [E] Stała cena ewidencyjna
Cena [E] ustalona na 45.00 PLN.
Rejestrujemy nowy przychód 10 sztuk po 47.00 PLN.
Ilość Cena (E) Wartość
W magazynie 75.000 szt * 45.00 = 3 375.00
Z dokumentu 10.000 szt * 47.00 = 470.00 (1)
Po operacji 85.000 szt * 45.00 = 3 825.00
Operacja O1+/ Dokument PR0004 Odchylenie = -20.00 (2)
Program zapisuje pozycję przychodu wg podanej ceny rzeczywistej 47.00 (1)
Dodatkowo automatycznie tworzy dokument odchyleń (2).
Wartość dokumentu odchyleń jest różnicą pomiędzy wartością zapasów po operacji (3825.00)
a sumą wartości w magazynie i wartością operacji: (3375.00 + 470.00)
3825.00 - (3375.00 + 470.00) = 3825.00 - 3845.00 = -20.00
Program wybiera typ dokumentu wg reguły:
[O1] Odchylenie. Zwiększenie, gdy różnica < 0
tzn. gdy cena nabycia jest większa niż cena ewidencyjna
[O2] Odchylenie. Zmniejszenie, gdy różnica > 0
tzn. gdy cena nabycia jest mniejsza niż cena ewidencyjna
Powstaje dokument (2) [O1] Odchylenie.Zwiększenie, ponieważ cena nabycia 47.00
jest większa niż cena ewidencyjna 45.00.
Dokument odchylenia ma wartość ujemną (-20.00):
Operacja Dokum Poz Sys --Data-- --- Ilość --- -Jm- ----- Wartość ---
O1+/ PR0001 1 MG 19.06.06 0.000 -20.00 E
PR+/ PR0001 1 MG 19.06.06 10.000 szt 470.00 E
------------- -----------------
RAZEM: 10.000 szt 450.00
Powstają następujące księgowania:
(1) [PR] [PR+/ ] 320 Wn, 301 Ma 470,00
(2) [O1] [O1+/ ] 340 Wn, 301 Ma 20,00
Wn 320 Ma Wn 340 Ma Wn 301 Ma
-----+----- -----+----- -----+-----
(1) 470 | (2) 20 | | 470 (1)
| | | 20 (2)
301 Rozliczenie zakupu
320 Towary
340 Odchyl od cen ewiden mat i tow
3. Odchylenia w wycenie dokumentu zwrotu z magazynu
Odchylenie może powstać podczas rejestrowania i zatwierdzania dokumentu
zwrotu asortymentu z magazynu do dostawcy.
Dokument zwrotu z magazynu można rejestrować bezpośrednio w systemie MG [MG_DZZ1A].
Dokument zwrotu powstaje także podczas zatwierdzania faktury korygującej zakup
(zwrot do dostawcy) w systemie ZO: Faktury korygujące [FK] [ZO_DFK10]
Dokument zwrotu do dostawcy musi być powiązany z dokumentem pierwotnym,
dokumentem przychodu do magazynu. Wycena rozchodu z magazynu musi taka sama
jak wycena przychodu do magazynu.
Gdy w programie Trawers rejestruje się dokument zwrotu do dostawcy, to program
odszukuje pierwotny dokument rozchodu, aby ustalić cenę (koszt) zwracanej pozycji.
Poniżej opisano powstawanie odchyleń podczas zwrotów z magazynu asortymentu
z wycenami: LIFO/FIFO i S Średnia ważona.
Metody wyceny zapasów
Wycena LIFO/FIFO
Gdy obowiązuje wycena LIFO/FIFO (L/F), to program odszukuje w zbiorze cen
L/F pozycję do zwrotu. Powinny tam być takie same ilości i ceny jak na
dokumencie pierwotnym.
Jeżeli nie znajdzie takiej pozycji (np. została wydana na fakturę sprzedaży),
to bierze tę pozycję L/F, która jest w magazynie i porównuje jej cenę z ceną
na dokumencie pierwotnym. Jeżeli ceny są różne, to tworzy dokument odchyleń
na wartość różnicy.
NOTE: Asortyment zwracany z magazynu może pochodzić z wielu partii L/F.
Program wylicza wartość wydawanych partii i porównuje z wartością dokumentu
pierwotnego. Tworzy dokument odchyleń na wartość różnicy.
Wycena S (Średnia ważona)
Gdy obowiązuje wycena S, to cena na dokumencie zwrotu jest taka sama
jak na dokumencie przychodu (dokumencie pierwotnym).
Cena średnia zapasu w magazynie może być jednak inna niż na dokumencie zakupu.
W międzyczasie mogły być przychody z inną ceną, które zmieniły cenę średnią.
Program rejestruje dokument zwrotu z magazynu na cenę z dokumentu
i tworzy dokument odchyleń na wartość różnicy:
O1 Odchylenie zwiększenie lub
O2 Odchylenie zmniejszenie
Przykład
Faktura korygująca zakup tworzy dokument odchyleń.
Asortyment z wyceną: S Średnia ważona.
Kolejne transakcje:
1. Faktura zakupu w ZO
2. Przychód w MG (w innej cenie)
3. Faktura korygująca w ZO
1. Faktura w ZO: FA Faktura zakupu
Ilość : 10 szt
Cena : 700 PLN
Wartość: 7000 PLN
Faktura zakupu zatwierdzona, w MG powstaje dokument: PR Przychód
Stan zapasów w MG
Ilość : 10 szt
Cena : 700 PLN
Wartość: 7000 PLN
2. Dokument w MG: PR Przychód
Ilość : 20 szt
Cena : 800 PLN
Wartość: 16000 PLN
Dodatkowo w MG powstaje dokument: R3 Zaokrąglenie Zwiększenie
Wartości: 0.10 PLN
Patrz opis: Odchylenia, różnice z zaokrągleń.
Dokument w MG: PR Przychód zmienia cenę średnią.
Było: 700.00 PLN
Jest: 766.67 PLN
23000.10 / 30 = 766.67 PLN
23000.10 = 7000 + 16000 + 0.10
Stan zapasów w MG
Ilość : 30 szt
Cena : 766.67 PLN
Wartość: 23000.10 PLN
3. Faktura w ZO: FK Faktura korekta. Zakup (-)
Ilość : - 10 szt
Cena : 700 PLN
Wartość: -7000 PLN
Dokument korekty (zwrot) w cenie z faktury zakupu
Zatwierdz: dok w MG Zwrot z magazynu [Z2]
Ilość : - 10 szt
Cena : 700 PLN
Wartość: 7000 PLN
Dodatkowo w MG powstaje dokument: O1 Odchylenia Zwiększenie
Wartości: 666.70 PLN
766.67 - 700.00 * 10 = 666.70
Stan zapasów w MG
Ilość : 20 szt
Cena : 766.67 PLN
Wartość: 15333.40 PLN
23000.10 - 7666.70 = 15333.40
Dokumenty tabelarycznie
Dokumenty w MG, tabelarycznie, chronologicznie [MG_ZOB75]
-------------------------------------------------------------------------------
Sys RO o Dokument v Ilość Jm Il zwrócona Cena PLN Wartość PLN |
-------------------------------------------------------------------------------
1. ZO |PR | P|FA0004 |v| 10.000|szt | -10.000| 700.00| 7 000.00 |
2. MG |PR | P|PR0003 |v| 20.000|szt | 0.000| 800.00| 16 000.00 |
2 MG |R3 | P|PR0003 |v| 0.000| | 0.000| 0.00| 0.10 |
3. ZO |O1 | R|FK0002 |v| 0.000| | 0.000| 0.00| 666.70 |
3. ZO |Z2 | R|FK0002 |v| -10.000|szt | 0.000| 700.00| 7 000.00 |
-------------------------------------------------------------------------------
Dokumenty w ZO, tabelarycznie, chronologicznie [ZO_ZDC10]
-------------------------------------------------------------------------------------
Ro P Dokument v TRDATE TRTIME Poz Ilość Jm Cena Netto Wartość Netto
-------------------------------------------------------------------------------------
1. |FA|K|FA0004/02/22|T|20xx.02.18|19:42:02| 1| 10.000|szt | 700.00 | 7 000.00
3. |FK|K|FK0002/02/22|T|20xx.02.18|19:48:27| 1| 10.000|szt | 700.00 | - 7 000.00
-------------------------------------------------------------------------------------
Rozliczanie odchyleń w KG
Odchylenia rozlicza się w KG, podobnie jak odchylenia od cen ewidencyjnych.
Np. koryguje się wartość zużycia materiałów o narzut odchyleń przypadających
na zużyte materiały.
Zaokrąglenia (en: Rounding Difference), wynikają z zaokrągleń arytmetycznych.
Wartość odchylenia jest wyliczana przez system MG. Powstaje dokument systemowy.
[R3] Zaokrąglenia. Zwiększenia. Zwiększają wartość zapasu (+)
[R4] Zaokrąglenia. Zmniejszenia. Zmniejszają wartość zapasu (-)
Dokumenty magazynowe
4.1 Obliczanie nowej ceny średniej-ważonej
Gdy zapasy wyceniane są wg metody: [S] wg ceny średniej-ważonej,
to podczas operacji mag~azynowych obliczana jest nowa cena średnia.
Nowa cena średnia może zostać zaokrąglona. W wyniku zaokrąglenia, wartość
pozycji w magazynie po operacji może być inna niż suma wartości: operacja
plus (+) wartość dokumentu. W takim przypadku, program tworzy dokument
[R3] Zaokrąglenie + lub [R4] Zaokrąglenie -, który zawiera wartość
różnicy wynikającej z zaokrąglenia.
------------------------------------------------
Ilość Cena (S) Wartość
W magazynie 23 12.73 292.79
Z dokumentu 60 14.00 840.00
Po operacji 83 13.65 1132.95
Zaokrąglenie [R3]: 0.16
------------------------------------------------
Program oblicza cenę średnią = Wartość po operacji / Ilość po operacji
(292.79 + 840.00) / 83.00 = 1132.79 / 83.00 = 13.6481
po zaokrągleniu = 13.65
dlatego:
Po operacji 83 13.65 1132.95
i zaokrąglenie [R3] = 1132.95 - 1132.79 = 0.16
4.2 Różnice w wycenie wartości dokumentu
Są to szczególne przypadki, np. gdy tego samego dnia następuje przychód
dwóch lub więcej pozycji LIFO/FIFO lub rozchód powodujący zaokrąglenia.
Przykład 1:
---------------------------------
Ilość Cena Wartość
------ ----- --------
1. 10.080 94.71 954.68 PLN <--- zaokrąglenie w górę - prawidłowe
2. 10.080 94.71 954.67 PLN <--- gubienie 1 grosza
---------------------------------
A powinno być: 954.68
Przykład 2:
-----------------------------------
Przychód: 10 sztuk po 2.65 = 26.50
Rozchód : 0.5 sztuk po 2.65 = 1.32
-----------------------------------
A powinno być 1.33
P. Dlaczego system zmienia zaokrąglenie (gubi grosz) ?
O. Aby zachować wewnętrzną spójność zapisów w kartotekach.
Po operacji w magazynie pozostaje 9.5 * 2.65 = 25.175 (25.18)
Czyli wartość magazynu zmniejszyliśmy o: 26.50 - 25.18 = 1.32
Gdybyśmy wartość magazynu zmniejszyli o 1.33, to pozostałoby
w magazynie 26.50 - 1.33 = 25.17
A trzeba zachować poprawność wyliczenia wartości zapasów
magazynowych tj. wartość = cena * ilość.
Trzeba gdzieś 'zgubić' jeden grosz wynikający z zaokrągleń wartości
dokumentu i wartości zapasów magazynowych.
W MG ten 1 grosz 'gubiony' jest w wartości dokumentu.
Ta metoda zapewnia wewnętrzną spojność w MG.
5. Zaokrąglenia (zmiana ceny jednostkowej
Sytuacja:
* Przychód towaru do magazynu: 1.884 tony, w cenie 2883.00 za tonę
(jest to jedyny dokument przychodu tego towaru
Wartość przychodu = 5431.57
* Rozchód towaru z magazynu: 0.158 tony.
System wyświetla cenę za 1 tonę = 2882.97.
Wartość rozchodu towaru wynosi = 455.51.
* Po operacji w magazynie pozostało 1.726 tony o wartości 4976.06.
Pytanie:
Dlaczego podczas rozchodu system przyjął wartość 1 tony = 2882.97
a nie 2883.00 (czyli taką, jaką wprowadzono podczas przychodu towaru) ?
Odpowiedź:
Wynik zaokrągleń: System nie liczy i nie przechowuje wszystkiego
z nieskończoną precyzją, tylko zaokrągla wartości dokumentów do 2 miejsc (groszy).
Potem cenę jednostkową przy rozchodzie wyświetla jako: wartość / ilość.
Więc po odwróceniu wcześniejszego zaokrąglenia wyjdzie lekko inna niż 2883.00.
Krok po kroku:
1. Przychód: 1.884 × 2883.00
Obliczenie: 1.884 × 2883.00 = 5 431.5720
System zaokrągla wartość dokumentu do groszy: 5 431.57
2. Rozchód: 0.158
System wylicza wartość rozchodu i też zaokrągla do groszy: 455.51
0.158 × 2883.00 = 455.514 - 455,51 po zaokrągleniu
Wyświetlana cena jednostkowa: 455,51 / 0,158 = 2882,97
To nie jest źródłowa cena z przychodu, tylko efekt zaokrąglenia
3. Stan towaru po rozchodzie:
Ilość: 1.884 - 0.158 = 1.726
Wartość: 5 431.57 - 455.51 = 4 976.06
Cena jednostkowa: 976.06 / 1.726 = 2883.00
(znowu różnica tylko na czwartej cyfrze 2883.0012)
Wartość zapasu 4 976.06 jest arytmetycznie poprawna
przy zaokrąglaniu do groszy.