1. Metody wyceny
Ustawa o rachunkowości
[F] FIFO (en: FIFO First In First Out)
[L] LIFO (en: LIFO Last In First Out)
[S] Średnia. Cena średnia ważona (en: Moving average valuation)
[E] Ewidencyjna. Stała cena (en: Standard Cost)
[D] Depozyt (en: Deposit)
[W] Wskazana. Szczegółowa identyfikacja (en: Specific identification costing)
2. Charakterystyka metody LIFO/FIFO
2.1 Opis ogólny
2.2 Obliczanie ceny i wartości L/F
2.3 Weryfikacja i poprawianie zapisów
3. Zmiany metody wyceny
3.1 Opis ogólny
3.2 Zmiana metody wyceny E --> L/F/W
3.3 Zmiana metody wyceny F --> S
3.4 Zmiana metody wyceny L/F --> W dla LOT/SER
4. Ceny ewidencyjne E i przeszacowanie zapasów
Zwiększenie (+) lub zmniejszenie (-) ceny E
Dokumenty przeszacowania
Funkcje przeszacowania
5. Koszty rzeczywiste a koszty szacunkowe
Koszty rzeczywiste (wycena rzeczywista)
Koszty szacunkowe (wycena szacunkowa)
Wycena przychodu bez faktury zakupu
6. Zestawienia
6.1 Wartości zapasów
6.2 Ceny przychodu
7. Zapasy: normy i wskaźniki
8. Tematy powiązane
1. Metody wyceny
Ustawa o rachunkowości
Metody wyceny (zużycia) zapasów, tj. rzeczowych składników majątku obrotowego
zdefiniowane są w ustawie o rachunkowości.
Wybór metody ma wpływ na sposób ustalenia kosztów zakupu, wycenę rozchodu
i wartość zapasów. Także koszt własny sprzedaży (COGS) oraz koszty
rzeczywiste materiałów wydanych na produkcję zależą od metody wyceny.
P. Jakie są konsekwencje wybrania konkretnej metody wyceny ?
O. Dla różnych metod wyceny, można otrzymać różną wartość rozchodu i stanu
końcowego zapasów, co ma wpływ na poziom kosztów, a tym samym na kwotę
wyniku finansowego firmy.
Oznaczenie metody wyceny podaje się w karcie indeksu KIM.
Wybrana metoda obowiązuje we wszystkich magazynach, w których znajdują
się zapasy tego indeksu.
Z tego względu, że metoda wyceny związana jest z konkretnym asortymentem (kartą KIM),
to w praktyce można stosować dowolne warianty wyceny przepływu wartości zapasów.
Metody wyceny
* [S] Średnia. Cena średnia ważona, np. dla wyceny materiałów do produkcji
* [F] FIFO (en: FIFO First In First Out), zwykle dla towarów handlowych
* [L] LIFO (en: LIFO Last In First Out), np. dla wyrobów wytwarzanych masowo
* [W] Wskazana Metoda szczegółowej identyfikacji dla wyrobów jednostkowych
* [E] Ewidencyjna Stała cena ewidencyjna, np. dla komponentów o małej wartości
W programie Trawers, w kartach KIM można ustalać następujące metody:
[F] FIFO (en: FIFO First In First Out) pierwsze weszło, pierwsze wyszło.
Rozchód następuje wg cen składników, które zostały najwcześniej nabyte.
Program dopisuje kolejną pozycję (partię L/F) przy każdym przychodzie.
Jedynie przychód tego samego indeksu, tego samego dnia, z tą samą ceną
zwiększa ilość w już dopisanej partii L/F.
Ceny kolejnych partii prowadzi się oddzielnie w każdym magazynie.
Patrz opis: Charakterystyka metody LIFO/FIFO
[L] LIFO (en: LIFO Last In First Out) ostatnie weszło, pierwsze wyszło.
Rozchód następuje wg cen składników, które zostały najpóźniej nabyte.
Program dopisuje partię L/F tak jak w FIFO.
Ceny kolejnych partii prowadzi się oddzielnie w każdym magazynie.
Patrz opis: Charakterystyka metody LIFO/FIFO
[S] Średnia. Cena średnia ważona (en: Moving average valuation) AVCO Average Cost
Obliczana po każdym przychodzie, przez podzielenie łącznej wartości
zapasu przez ilość.
------------------------------------------------
Ilość Cena (S) Wartość
W magazynie 23 12.73 292.79
Z dokumentu 60 14.00 840.00
Po operacji 83 13.65 1132.95
Zaokrąglenie: 0.16
------------------------------------------------
Program oblicza cenę średnią = Wartość po operacji / Ilość po operacji
(292.79 + 840.00) / 83.00 = 1132.79 / 83.00 = 13.6481
po zaokrągleniu = 13.65
dlatego:
Po operacji 83 13.65 1132.95
i zaokrąglenie = 1132.95 - 1132.79 = 0.16
Dodatkowo program tworzy dokument: Różnica z zaokragleń
Odchylenia w wycenie zapasów
[E] Ewidencyjna (en: Standard Cost) stała cena ewidencyjna.
Wycena przychodu i wycena rozchodu następuje wg stałej ceny zapisanej
w karcie KSOM. Gdy rzeczywista cena przychodu jest inna niż cena [E],
to automatycznie powstaje dokument odchyleń [O1][O2].
Odchylenia w wycenie zapasów
Ceny ewidencyjne [E] można okresowo zmieniać. Podczas zmiany ceny
powstaje dokument przeszacowania ceny ewidencyjnej [P1][P2].
Wartość cen ewidencyjnych można zmienić
MI > Okresowe > Przeszacowania zapasów [MI_DPC10] [MI_DPC20]
(opis niżej)
Metodę wyceny [E] można zmienić na metodę wyceny: [L],[F] lub [W]
MI > Okresowe > Zmiana metody wyceny
(opis niżej)
Cena ewidencyjna podana w KIM jest ceną wzorcową. Wpisywana jest
do nowo-dopisywanych kart KSOM. W kartach KSOM i w KIM mogą być
różne ceny ewidencyjne danego indeksu.
Parametry związane z wyceną [E]: 0502, 0519, 0531
Param operat 05xx 06xx 07xx 11xx
[D] Depozyt (en: Deposit), oznacza, że asortyment składowany w magazynie
nie ma ceny a zgromadzone zapasy nie są wyceniane (nie mają wartości ksiegowej).
Przychody i rozchody takiego asortymentu są tylko ilościowe.
Ewidencje prowadzi się jedynie w celu kontroli stanów ilościowych zapasu.
Depozyty nie zmieniają wartości zapasów, gdyż nie są wyceniane.
Wydane na produkcję, nie zwiększają wartości produkcji w toku.
Depozyty (asortyment z wyceną [D]:
* Można przyjmować i wydawać w systemach MG i ZP.
Tzn. przyjmować do magazynu i wydawać, np. na produkcję, do przerobu
jako materiały powierzone
* Nie można kupować (na podstawie faktury zakupu) ani nie można
sprzedawać (na podstawie faktury sprzedaży)
* Mogą być w strukturze BOM i w obliczeniach MRP
* Można zamawiać u dostawcy w ZA, np. do przerobu jako materiały
powierzone. Dostawę depozytu trzeba zarejestrować jako przychód w MG
* Można im nadawać unikalne numery LOT/SER
* Można im wyznaczać miejsca składowania
NOTE: Patrz też metodę ewidencjonowania zapasów obcych: wyodrębnienie
magazynu (magazynów [D]) depozytowych (Depozyt dostawcy).
Nie ujmować zapasów w tych magazynach w wycenie wartości zapasów firmy.
Tabela magazynów
Patrz też:
Zapasy w depozycie
NOTE: Pojęcie en: Deposit oznacza: to leave something somewhere
[W] Wskazana (en: Specific identification costing), to metoda szczegółowej identyfikacji.
Nazywana jest też: Lot Specific Costing, Lot number method, gdyż można używać
tylko dla asortymentu, dla którego są karty LOT/SER.
Ceny oraz terminy ważności zakupionych towarów zapisuje się w kartach LOT/SER.
Podczas rozchodu operator wskazuje LOT/SER i tym samym asortyment ze wskazanym
terminem ważności (opcja) oraz ceną zakupu (kosztem).
Podczas przychodu operator tworzy nową kartę LOT/SER, z indywidualną
ceną przychodu (kosztem) i ew. terminem ważności. Cena (koszt) pozostaje
bez zmiany aż do czasu całkowitego rozchodowania ilości zapisanej w karcie.
LOT/SER Numerowanie partiiLOT/SER Zastosowania
Każdy asortyment tj. każda karta KIM może mieć inną metodę wyceny.
Wybrana metoda obowiązuje we wszystkich magazynach, w których jest ten asortyment.
Po pierwszej transakcji z daną kartą KIM, nie można zmienić metody wyceny.
Podczas dopisywania nowej karty KIM, program wpisuje metodę ustaloną w parametrach
Podpowiadaną metodę można zmienić na inną.
Parametry systemu MG
Jeżeli firma wybrała jedną z metod wyceny w karcie KIM, to metoda ta powinna
obowiązywać przez cały rok obrachunkowy. Zmiana metody wyceny mogłaby być
traktowana jako instrument niedozwolonego manipulowania poziomem kosztów,
i tym samym poziomem wyniku finansowego.
2. Charakterystyka metody LIFO/FIFO
2.1 Opis ogólny
* Przy wycenie L/F prowadzony jest rejestr cen L/F, w którym zapisane
są daty (dzień), ceny i ilości poszczególnych przychodów.
Zapisy uporządkowane są wg: indeks + data przychodu + cena przychodu
Przychody z tego samego dnia, w tej samej cenie są sumowane.
o-- Ceny FIFO --------------------------------------------------o
| Przychód --- Ilość - -Jm- -- Cena Ostatni dokument godz |
| 20xx.01.30 2.000 szt 147.98 MG MM0020 (RM) 08:26:56|
| 20xx.03.29 2.000 szt 151.74 MG MM0020 (RM) 08:26:56|
| 20xx.04.27 5.000 szt 148.32 MG KR0001 (PR) 12:12:05|
| 20xx.05.30 1.000 szt 147.98 MG KR0001 (PR) 14:13:15|
o ----o----- ----------------- ---o--- -------o------- -----o---o
| | | |
| | Na podstawie |
Data przychodu Cena dokumentu Godz
partii (koszt) (tylko informacja)
Rozchód następuje wg daty przychodu. FIFO: najpierw partia przychodowana
najwcześniej. LIFO: najpierw partia przychodowana najpóźniej.
Godzina przychodu (systemowa [TRTIME]) jest podana informacyjnie.
Nie jest brana pod uwagę podczas ustalania kolejności rozchodu.
Przesunięcie miedzymagazynowe (MM) nie zmienia daty i ceny pozycji
w rejestrze cen L/F. Operacja przenosi pozycje do magazynu docelowego.
Tzn. zostaje zachowana struktura partii cen L/F.
W jednej transakcji MM można przenieść wiele pozycji L/F o różnych cenach
Struktura cen L/F przenoszona jest z mag źródłowego do docelowego.
Pole: Cena prezentowana na takim dokumencie MM jest tylko informacyjna
gdyż obliczana jest jako średnia: wartość / ilość.
* Gdy z magazynu wydawane są ilości z wielu partii L/F o różnych cenach,
to dokument rozchodu wyceniany jest wg wartości średniej
* Rejestr cen L/F prowadzony jest niezależnie od kart LOT/SER.
Aby wybrać do rozchodu partię LOT asortymentu o konkretnej cenie przychodu,
to należy ten asortyment prowadzić wg metody [W] z kartami LOT/SER
LOT/SER Numerowanie partii
* Gdy na fakturze znajdą się pozycje towaru z tymi samymi indeksami,
ale z różnymi numerami LOT/SER, to na wydruku ilości można zsumować.
Patrz opis parametrów NA System sprzedaży.
Parametry systemu NA
* Gdy jest wycena L/F i zatwierdza się fakturę korygującą zakup (zwrot z magazynu)
a w magazynie brakuje do wydania partii L/F z odpowiednia ceną i ilością,
to trzeba korygować takimi ilościami jakie przypadają do rozchodu
w rejestrze cen L/F. Różnice wynikające z innych cen zostaną policzone w odchylenia.
Odchylenia w wycenie zapasówZwroty do i z magazynu
* Gdy jest wycena [F] FIFO i następuje zwrot do magazynu (np. faktura korygująca
sprzedaż, to zwracana partia ustawiana jest w kolejce, tak aby była pierwsza do rozchodu.
Zwroty do i z magazynu
* Wprowadzanie stanów początkowych: gdy wycena L/F, to stan początkowy wpisać
jedną partią. Jeżeli w dotychczasowym programie było wiele partii, to zsumować
ilości i obliczyć cenę średnią.
* Ceny i daty partii L/F program drukuje na zestawieniu:
MG > Zapasy > Stany bieżące > Wszystkie pozycje [MG_ZSW10]
* W przedsiębiorstwach handlowych najczęściej wybierana jest metoda FIFO.
2.2 Obliczanie ceny i wartości L/F
Program, podczas zatwierdzania, wylicza wartość i cenę pozycji dokumentu rozchodu.
Wartość zapasów magazynowych zmniejsza się o wyliczoną wartość.
Obliczenia prowadzone są dla ilości w jednostkach miary zapasu.
Jeżeli ilość rozchodowana jest w innej jednostce, to na podstawie przelicznika
obliczana jest odpowiadająca jej ilość w jednostce miary zapasów.
Ilość zaokrąglana jest do 3 miejsc po przecinku.
Obliczenia rozpoczynają się od sumowania wartości partii LIFO/FIFO
składających się na rozchodowaną ilość towaru.
Wartość = ilość1 * cena1 + ilość2 * cena2 +... itd.
... aż Ilość = ilość1 + ilość2 + ...
Wynik końcowy i pośrednie zaokrąglane są do 2 miejsc.
Następnia wyliczana jest uśredniona cena pozycji rozchodu.
Cena = Wartość / Ilość
Wynik ponownie zaokrąglany jest do 2 miejsc.
Tak wyliczona cena jest zapisywana w dokumencie.
Cena i wartość rozchodu = 0.00
P. Kiedy cena i wartość rozchodu może być = 0.00 ?
O. Sytuacja taka może mieć miejsce, gdy ilość lub cena LIFO/FIFO jest za mała.
Możliwe przyczyny:
* Błędnie ustalono jednostki miar sprzedaży JmS i zapasu Jm
Ilość wyrażona w jednostce miary zapasu zaokrąglona do 3 miejsc = 0.000
Np.
W magazynie jest 1 tona w cenie 1000 zł za tonę
Sprzedano 0.100 kg
Po przeliczeniu ilości na jednostkę zapasu i zaokrągleniu do 3 miejsc
0.100 kg / 1000 = 0.000 tony
Program nie pozwoli rozchodować tej ilości.
Trzeba zmienić przelicznik jednostki miary.
* Błędnie ustalono jednostki miar sprzedaży i zapasu
Cena towaru w jednostce sprzedaży zaokrąglona do 2 miejsc wynosi 0.00
Np.
W magazynie jest 1 tona w cenie 1 zł za tonę.
Sprzedano 1000 kg
Wyliczona cena za kg zaokrąglona do 2 miejsc
1 zł / 1000 kg = 0.00 zł/kg
Pozycji nie można zatwierdzić.
Trzeba zmienić przelicznik jednostki miary.
* Zbyt niska wycena LIFO/FIFO towaru przyjętego do magazynu.
Może być spowodowana błędną ceną przyjęcia lub źle ustaloną jednostką zapasu.
W rezultacie wartość małej ilości towaru może być = 0.00
Takiej ilości nie można rozchodować.
Np.
Do magazynu przyjęto 10 kg w cenie 0.01 zł za kg
Sprzedano 0.100 kg
Wartość magazynowa pozycji rozchodu zaokrąglona do 2 miejsc
0.100kg * 0.01zł = 0.00zł
Pozycji nie można zatwierdzić.
Trzeba poprawić cenę LIFO/FIFO, np. rozchodować towar i przyjąć w innej cenie.
NOTE: Poprawność przeliczania cen i ilości można sprawdzić w panelu przeliczników Jm.
Po wpisaniu indeksu, ilości, miary i ceny, program przeliczy ceny i ilości
dla innych jednostek miary.
MG > Kartoteki > Panel przeliczników Jm [MG_KPK10]
Patrz szczegóły:
Jednostki miary
2.3 Weryfikacja i poprawianie zapisów LIFO/FIFO
Podczas weryfikacji odbywa się kontrola spójności bazy danych,
tj. zgodność zapisów w zbiorach powiązanych oraz (opcja) odbudowa spójności.
W systemie MG program sprawdza kartotekę KSOM/LOT/SER i zbiór cen LIFO/FIFO.
Jeżeli zapisy sa błędne, to system wyświetla ekran z cenami partii.
Można poprawić ilość i cenę partii, usunąć lub dopisać pozycje.
-- Niezgodne stany -------------------------------------------
Magazyn 01
Indeks FOLIA01 Folia stretch
Ilość (m2 ) Cena (F) Wartość
Dokumenty: 33.000 425.00
Kartoteka: 28.000 FIFO 360.00
Pozycje FIFO: 28.000 FIFO 360.00
--------------------------------------------------------------
o
|
v
-- Pozycje FIFO -----------------------------------------
Przychód -- Ilość --- -- Cena ------ -- Dokument --
xx.03.18 8.000 10.00 MG PR0001 (PR)
xx.03.18 20.000 14.00 MG PR0001 (PR)
---------------------------------------------------------
F7-zmień, F8-dopisz, F9-usuń, Esc
Ilość Wartość
Niezgodność jest między zapisami w dokumentach: 33.000 425.00
a zapisami w kartotece KSOM i w zbiorze FIFO 28.000 360.00
Zapisy w dokumentach należy uznać za poprawne a zmienić zapisy wtórne,
tj. pozycje w zbiorze FIFO i w kartotece KSOM.
Tu: dopisać pozycję FIFO: Ilość = 5.000 Cena: 13.00 = 65.00
Po dopisaniu pozycji, będzie poprawny stan zapisów w powiązanych zbiorach:
-------------------------------------------------------------
Ilość (m2 ) Cena (F) Wartość
Dokumenty: 33.000 425.00
Kartoteka: 33.000 FIFO 425.00
Pozycje FIFO: 33.000 FIFO 425.00
--------------------------------------------------------------
Patrz też:
Weryfikacja spójności danych
3. Zmiany metody wyceny
3.1 Opis ogólny
Symbol metody wyceny zapisany w karcie KIM można dowolnie zmieniać do czasu
zarejestrowania pierwszej transakcji, np. dokumentu przychodu.
Program sygnalizuje, że jest karta KSOM w jednym lub wielu magazynach.
Jeżeli jest tylko karta lub karty KSOM a nie było transakcji, to można usunąć
kartę lub karty KSOM i dowolnie zmienić metodę wyceny w karcie indeksu KIM.
Generalnie: po zapisaniu transakcji nie można zmienić metody wyceny w karcie KIM.
Są wyjątki. Np. można jedynie zmienić: E --> FIFO, E --> LIFO i F --> S (opisy poniżej).
Jeżeli były transakcje i są inne metody wyceny, a zmiana jest niezbędna, to trzeba
utworzyć nową kartę KIM, przenieść na nią stany magazynowe i aktualną kartę wyłączyć
z przetwarzania, np. zablokować lub utworzyć filtr, który wyłączy kartę z list wyboru.
Warunki (filtry) operatorów
3.2 Zmiana metody wyceny E --> L/F/W
MI > Okresowe > Zmiana metody wyceny z E na L/F/W [MI_OZW10]
Zmianę wyceny z E --> FIFO i z E --> LIFO można zrobić nawet po zapisaniu transakcji.
Program zmieni metodę wyceny z E na LIFO lub FIFO w podanych kartach KIM.
Dla kart KSOM, w każdym magazynie, utworzy jedną pozycję z ceną L/F.
Np. czajniki, wycena E, 80 PLN, 10 sztuk w magazynie GD.
Program zmieni w KIM metodę na FIFO i dopisze jedną pozycje w zbiorze
cen L/F o takiej zawartości:
-----------------------------------------------------
Przychód Ilość -Jm- Cena Ostatni dokument
20xx.11.04 10.000 szt 80.00 MI E->F ( )
-----------------------------------------------------
^
|
o-- data zmiany wyceny
3.3 Zmiana metody wyceny F --> S
MI > Okresowe > Zmiana metody wyceny F na S [MI_OZW30]
Zmianę wyceny z F --> S można zrobić tylko w jednym, szczególnym momencie,
tj. na przełomie roku. Gdy zamknięty jest rok poprzedni a w nowym roku
nie ma dokumentów magazynowych.
Podany warunek wynika z przyjętej metody zmiany metody wyceny.
Program liczy ilość i wartość zapasów na podstawie cen partii FIFO, następnie
ustala cenę średnią (wartość podzielona przez ilość). Wyniki obliczeń
zapisuje w kartotece KSOM jako stany na początku roku.
Na zakończenie, usuwa ceny partii FIFO i zapisuje symbol metody wyceny S
w karcie KIM.
3.4 Zmiana metody wyceny L/F --> W dla LOT/SER
MI > Okresowe > Zmiana metody wyceny L/F na W [MI_OZW40]
Zmiana wyceny z [L/F] na [W] w kartach KIM, dla których są karty LOT/SER.
Warunki:
- Wszystkie dokumenty, które zmieniają stany magazynowe muszą być zatwierdzone.
Systemy: MG, NA, ZO, ZP.
- W kartach LOT/SER nie może być zapasów. Trzeba je wydać (rozchodować).
Jeżeli warunki są spełnione, to program zmieni metodę wyceny na [W].
we wskazanych indeksach KIM.
4. Ceny ewidencyjne [E] i przeszacowanie zapasów
Ceny ewidencyjne [E] (en: Standard Cost), to ceny stałe. Wycena przychodu
i rozchodu następuje wg ceny podanej w KSOM.
Gdy cena przychodu jest inna niż ewidencyjna, to obliczane jest odchylenie.
Program dopisuje automatycznie dokumenty: [O1] Odchylenie Zwiększenie
oraz [O2] Odchylenie Zmniejszenie.
Patrz też:
Dokumenty magazynoweOdchylenia w wycenie zapasów
Ceny ewidencyjne można okresowo zmieniać w funkcji:
MI > Okresowe > Przeszacowanie zapasów [MI_DPC10] [MI_DPC20]
Przeszacowanie polega na zmianie (zwiększeniu lub zmniejszeniu) wartości
tych pozycji magazynowych, które mają metodę wyceny [E].
Zwiększenie (+) lub zmniejszenie (-) ceny ewidencyjnej
W operacji przeszacowania, zwiększa się lub zmniejsza cenę ewidencyjną
pozycji magazynowych oraz zmienia się jej wartość = nowa cena * ilość
Dodatkowo, wyliczana jest wartość różnicy:
Wartość różnicy = (nowa cena minus (-) poprzednia cena) * ilość w magazynie
Dokumenty przeszacowania
Wartość różnicy zapisywana jest dokumentem przeszacowania do zbiorów
okresowych (transakcyjnych) w systemie MG i dodatkowo tworzone jest
polecenie księgowania dla KG wg definicji dekretacji:
[P1] Przeszacowanie: Podwyżka
[P2] Przeszacowanie: Obniżka
Dokument jest tworzony, gdy w magazynie są zapasy (ilość większa od zera).
Gdy nie ma zapasów (ilość zerowa), to program tylko zmienia cenę [E] w karcie KSOM.
Nie tworzy dokumentu przeszacowania.
Dokumenty przeszacowania zapisywane są w zbiorze dokumentów MG.
Dokumenty można przeglądać i drukować w systemie MG.
MG > Dokumenty > Przeszacowania cen E > Przeglądanie > Podwyżki [MG_DZE2A]
> Obniżki [MG_DZE3A]
Dokumenty magazynowe
Funkcje przeszacowania
MI > Okresowe > Przeszacowanie > Obniżka [MI_DPC10]
> Podwyżka [MI_DPC20]
Ustalanie nowej ceny ewidencyjnej (opcje):
1. Pobieranie ceny z KIM
NOTE: Cenę w KIM można zmienić ręcznie
2. Obliczanie wg wzoru:
a) Obecna cena w KSOM [*] lub [/]) współczynnik
np. 30 * 1.10 + 0 = 33.00
b) Obecna cena +/- stała wartość
np. 30 * 1 + 1.20 = 31.20
Nową cenę ewidencyjną program zapisuje w KSOM.
Okresowo, można przepisywać cenę z KSOM do KIM [MI_OZW20].
Aby mieć w KIM nową cenę wzorcową dla nowych kart KSOM.
Cena [E] w KIM stosowana jest jako cena wzorcowa podczas
dopisywania indeksów (kart KSOM) do kolejnych magazynów.
5. Koszty rzeczywiste a koszty szacunkowe
Od wybranej metody wyceny zależą koszty własne sprzedaży (KwS)
(en: COGS Cost of Goods Sold) oraz koszty materiałów wydanych na produkcję.
Koszty rzeczywiste (wycena rzeczywista)
Koszty te ustalane są podczas zatwierdzania transakcji rozchodu z magazynu.
Tworzony jest dokument rozchodu oraz polecenia księgowania zgodnie ze
schematem dekretacji. Obliczana jest wartość rozchodu wg metody wyceny.
Koszty szacunkowe (wycena szacunkowa)
Koszty ustalane są podczas rejestrowania niezatwierdzonych dokumentów,
takich, które w fazie zatwierdzania utworzą dokumenty rozchodu z magazynu.
Wycena (koszty) dokumentów niezatwierdzonych musi być szacunkowa.
Rzeczywista będzie dopiero podczas zatwierdzania.
Wycena szacunkowa pozwala ocenić np. poziom marży już podczas rejestrowania
faktury sprzedaży oraz wycenić koszty wytworzenia wyrobów po wydaniu
materiałów na produkcję.
Kontrola marży. Wzory, zestawienia
Sposób ustalania kosztu szacunkowego podaje się w parametrach programu NA.
Koszt może być ustalony np. na poziomie ceny ostatniego przychodu.
Parametry systemu NA
Wycena przychodu bez faktury zakupu
Przychód do magazynu [PR] w MG musi być wyceniony. Nie można przyjąć bez wyceny,
tylko ilościowo (tylko ilościowo można przyjąć depozyty, metoda wyceny [D]).
Jak postępować, gdy jest dostawa, towar trzeba sprzedać lub wydać na produkcję,
a nie ma faktury od dostawcy ?
* Dostawy rejestrować do zamówień zakupu
* Dostawy rejestrować wg cen ofertowych
* Nie zatwierdzać faktury sprzedaży
* Nie zatwierdzać dokumentu rozchodu na produkcję
Patrz też:
Wycena przychodu z zakupu
6. Zestawienia
6.1 Wartości zapasów
W programie jest kilkanaście zestawień prezentujących wartości zapasów
magazynowych w różnych układach i wymiarach.
* Zapasy bieżące
Informacje o aktualnej ilości, cenach i wartości zapasów.
* Zapasy w dniu ...
Informacje o ilości i wartości zapasów we wskazanym dniu.
Można podać dowolny dzień.
* Aktualny stan ilości i wartości magazynowanych zapasów
Suma ilości i wartości zapasów znajdujących się we wszystkich magazynach
* Zapasy dostępne i do uzupełniania
Ilość, którą można wykorzystać do sprzedaży lub w produkcji.
---------------------------------------------------------------------
(=) ilość w magazynie (en: On-Hand) (-) zarezerwowana (en: Allocated)
---------------------------------------------------------------------
* Wskaźniki i normy zapasów
Stany minimum, maksimum, średni rozchód, średnia marża, pozycje bez rozchodu,
przeterminowane, ostatnie daty i ceny
* Prognozy rozchodów zapasów
Prognozy w oparciu o rozchody historyczne (średni rozchód)
[ŚredniRozch_KIM] [ŚredniRozch_KSOM]
Raporty i analizyZarządzanie zapasami
6.2 Ceny przychodu
Ceny przychodu, z zakupu od dostawców oraz z przychodów z produkcji,
prezentowane są w kronikach przychodu (w zakładce kart magazynowych KSOM)
oraz na zestawieniach obrotów magazynowych.
W programie są też zestawienia porównawcze, np. ceny średnie przychodu
w porównaniu do cen najniższych i najwyższych we wskazanym okresie.
MG > Analizy zapasów [MG_ZSS90]
o-- Ceny przychodu: średnie, min, max ------------------------------o
| |
| Okresy 20xx/01 - 20xx/12 |
| |
| Pokaż indeksy gdy cena min lub max odbiega od sredniej > 5 % |
| |
o-------------------------------------------------------------------o
| Indeks Jm Cena średnia Cena min (1) Cena max (2) |
|-------------------------------------------------------------------|
| KARTON02 |szt | 6.00| 4.12| 8.00 |
| KAT-ANG05 |szt | 2.95| 1.95| 4.95 |
| KAT-ANG1 |szt | 2.90| 2.90| 2.90 |
| KLEJ-B |kg | 19.50| 14.30| 23.53 |
| KLEJ-R |kg | 20.00| 20.00| 20.00 |
| LAKIERGM109 |lt | 15.00| 13.00| 21.00 |
o-------------------------------------------------------------------o
Dokumenty zakupu
7. Zapasy: normy i wskaźniki
Normy i wskaźniki ułatwiają zarządzanie zapasami magazynowymi.
Np. można upłynnić towary zalegające, pilnować stanów minimalnych towarów
o wysokiej marży, prognozować zakupy na podstawie średniego rozchodu, itp.
Np.
Normy minimum
Normy maksimum
Zapas bezpieczny
Planowane rozchody
Średnie rozchody
Prognozy
Ostatnie przychody i ostatnie rozchody
Terminy ważności
Zapasy: normy i wskaźniki
8. Tematy powiązane
Zarządzanie zapasamiKartoteka indeksów KIMDokumenty magazynoweOdchylenia w wycenie zapasówTabela magazynówStatus dok magazynowych [ ][v]Raporty i analizyInwentaryzacja zapasów magazynowychZapasy: normy i wskaźnikiKoszty w systemie produkcji Słowa kluczowe#Magazyny-KIM#Magazyny-Normy#Magazyny-Wskaźniki#Magazyny-Zapasy#Pomoc-AsystentAI#Pomoc-NowyPracownik
(AsystentAI)
Metody wyceny zapasów w Trawers ERP - w skrócieDostępne metody:
| Kod | Nazwa metody | Opis |
| --- | ------------------ | ------------------------------------------------- |
| F | FIFO | Pierwsze przyszło, pierwsze wyszło. |
| L | LIFO | Ostatnie przyszło, pierwsze wyszło. |
| S | Średnia (AVCO) | Wycena wg średniej ważonej po każdym przychodzie. |
| E | Ewidencyjna | Stała cena ustalona w KSOM. |
| D | Depozyt | Bez wyceny wartościowej, tylko ilościowo. |
| W | Wskazana (LOT/SER) | Szczegółowa identyfikacja partii. |
Kluczowe zasady:
* Metodę wyceny ustala się w karcie indeksu (KIM).
* Obowiązuje we wszystkich magazynach danego indeksu.
* Po pierwszym ruchu magazynowym zmiana metody jest blokowana.
* Niektóre zmiany metody są możliwe w określonych warunkach (np. E -> F/L/W).
************************************************************************************************************************
Checklisty operacyjnePrzed wyborem metody wyceny:
* [ ] Czy metoda odpowiada charakterowi asortymentu?
* [ ] Czy wymagane jest śledzenie partii (LOT/SER)?
* [ ] Czy koszt ma być szacowany czy rzeczywisty?
* [ ] Czy wycena ma być stabilna (E) czy dynamiczna (F/L/S)?
* [ ] Czy spełni wymagania ustawy o rachunkowości?
Zmiana metody wyceny [E] -> [F]/[L]/[W]
* [ ] Brak dokumentów rozchodu lub zgodne karty KSOM.
* [ ] Zmiana przez: `MI > Okresowe > Zmiana metody wyceny`
* [ ] System dopisze jedną pozycję L/F z ceną E.
Zmiana metody [F] -> [S]
* [ ] Wykonać na przełomie roku obrachunkowego.
* [ ] Brak dokumentów magazynowych w nowym roku.
* [ ] Zmiana przez `MI_OZW30`.
Zmiana metody L/F -> W
* [ ] Wszystkie dokumenty muszą być zatwierdzone.
* [ ] Brak zapasów w kartach LOT/SER.
* [ ] Zmiana przez `MI_OZW40`.
Przeszacowanie cen ewidencyjnych [E]:
* [ ] Wycena wg wzoru lub ręczne ustalenie.
* [ ] Zmiana w `MI_DPC10 / MI_DPC20`.
* [ ] Wygenerowanie dokumentu przeszacowania [P1]/[P2].
***********************************************************************************************************************
Szablon szkoleniowy - Wycena zapasów w Trawers ERPCel szkolenia:
Przekazanie wiedzy na temat metod wyceny zapasów i ich praktycznego stosowania w systemie Trawers ERP.
Część 1: Wprowadzenie
* Co to jest wycena zapasów?
* Znaczenie w kontekście rachunkowości i kosztów.
Część 2: Dostępne metody w Trawers ERP
| Kod | Metoda | Zastosowanie |
| --- | ------------------ | --------------------------------------------- |
| F | FIFO | Handel, typowe towary |
| L | LIFO | Produkcja seryjna |
| S | Średnia | Produkcja, stabilność cen |
| E | Ewidencyjna | Prosta księgowość, małowartościowe komponenty |
| D | Depozyt | Materiały powierzone |
| W | Wskazana (LOT/SER) | Produkty z numerami partii, terminy ważności |
Część 3: Operacje i zmiany w systemie
* Gdzie ustala się metodę wyceny (KIM).
* Co się dzieje po pierwszym dokumencie magazynowym.
* Zmiany metod i ich ograniczenia.
* Przeszacowanie zapasów.
Część 4: Ćwiczenia praktyczne
1. Ustalanie metody FIFO dla nowego indeksu.
2. Przeszacowanie ceny ewidencyjnej.
3. Próba zmiany metody F -> S po rozpoczętym roku - co zrobić?
4. Zmiana L/F -> W i weryfikacja LOT/SER.
Część 5: Q&A i pomoc techniczna
* Gdzie szukać pomocy: `MG > Kartoteki`, `MI > Okresowe`, parametry 05xx
* Panel przeliczników jednostek miary: `MG_KPK10`
* Weryfikacja spójności danych: `MG > Kontrola`