1. Cele i oczekiwania użytkownika
2. Odwzorowanie organizacji firmy w programie Trawers
2.1 Gospodarka magazynowa
Magazyny
Wycena zapasów
Grupy indeksów
Struktura indeksu
Dodatkowe tabele: Kategorie, Wyróżniki, Odmiany
Identyfikacja produktów
2.2 Jednostki organizacyjne
2.3 Struktury produktów
2.3.1 Wykorzystanie fantomów
2.3.2 Wykorzystanie cech i opcji
2.4 Procesy technologiczne
2.5 Koszty normatywne
3. Organizacja pracy przy użyciu Zleceń Produkcyjnych
3.1 Rejestrowanie zlecenia produkcyjnego
3.2 Tworzenie specyfikacji materiałowej zlecenia
3.3 Tworzenie specyfikacji operacji
3.4 Otwarcie zlecenia
3.5 Wydanie materiałów
3.6 Rejestrowanie robocizny
3.6.1. Rejestrowanie pośrednie (w biurze) (1)
3.6.2 Rejestrowanie pośrednie (na produkcji) (2)
3.6.3 Rejestrowanie bezpośrednie (na producji) (3) Terminal produkcyjny
3.7 Przyjęcie wyrobu z produkcji
3.8 Zamknięcie zlecenia
4. Tematy powiązane
1. Cele i oczekiwania użytkownika
Od systemu zarządzania produkcją oczekuje się:
* rozliczania kosztów produkcji
* organizacji gospodarki magazynowej -> wydanie wg
specyfikacji materiałowej
* organizacji przestrzeni produkcyjnej -> przygotowanie
dokumentacji warsztatowej i rejestracja wykonanych prac
2. Odwzorowanie organizacji firmy w programie Trawers
2.1 Gospodarka magazynowa
Magazyny
W firmie produkcyjnej magazyny można podzielić na magazyny materiałów
i magazyny wyrobów gotowowych.
Magazyny dzieli się funkcjonalnie a nie wg miejsc gdzie się one znajduja,
na przykład:
-------------------------------------
Symbol ------- Nazwa magazynu -------
MC MAGAZYN CZĘŚCI ZAGRANICZNYCH
MD MAGAZYN DOSTAW OCZEKUJĄCYCH
MK MAGAZYN KOOPERACJI KRAJOWEJ
MM MAGAZYN MASZYN I CZĘŚCI
MN MAGAZYN NARZĘDZIOWY
MP MAGAZYN PŁYNÓW I NORMALII
MW MAGAZYN WYROBÓW GOTOWYCH
MZ MAGAZYN PRZY-PRODUKCYJNY
-------------------------------------
Wycena zapasów
W firmie produkcyjnej ma się do czynienia z dwoma rodzajami wyceny:
* E Rwidencyjna, dla wyrobów gotowych
* LIFO/FIFO dla materiałów
Grupy indeksów
Zasadniczo można wyodrębnić 4 grupy kart indeksów KIM:
01 Materiały
02 Usługi obce (np. zakupy, koszty)
03 Usługi własne (np. serwis, transport)
04 Wyroby gotowe
Podczas podziału zapasów na grupy warto jednak ustalić,
jak produkcja bedzie rozliczana w księdze głównej, tzn. czy:
* rozlicza się cała firme (produkcja jednorodna)
* rozlicza się każde zlecenie (produkcja projektowa)
* rozlicza się grupy produktów, wtedy grupy dzieli się na:
01 Materiały
02 Usługi obce (np. zakupy, koszty)
03 Usługi własne (np. serwis, transport)
10 Wyroby gotowe grupy 10
11 Wyroby gotowe grupy 11
.. ...
99 Wyroby gotowe grupy 99
Grupy asortymentu zapisane są w karcie KIM i dotyczą tylko tych operacji,
w których bierze udział indeks magazynowy, np. przychód, rozchód, dlatego
jeśli podzieli się wyroby na grupy, trzeba zdefiniować dodatkową tabelę
zawierajacą te grupy.
Będzie ona dostępna także dla operacji np. w systemie KB Kasy i banki,
które nie są zwiazane z indeksem magazynowym.
Można do tego wykorzystać tabele Inne: AD->Tabele->Jednostki i komorki
->Symbole Inne XX
Struktura indeksu
Podczas wdrozenia systemu zarzadzania produkcja warto uporzadkować numery
indeksów magazynowych. Warto opracować jednolita i spójną strukture indeksu
tak aby był on łatwy w identyfikacji. Można też wykorzystać indeksy
dostawców lub posłużyć się indeksami katalogowymi, jeśli asortyment
został już sklasyfikowany i skatalogowany.
Dodatkowe tabele: Kategorie, Wyróżniki, Odmiany
Definiujac karty KIM można posłużyć się dodatkowymi tabelami: Wyróżniki,
Odmiany i Kategorie, tak aby zautomatyzować dekretacje poszczególych
operacji. Powiązanie każdego indeksu z każdą z tych tabel jest wymagane na
podczas dopisywania kart KIM.
Przykładowe definicje:
Kategorie
~--------
3 Materiały
6 Wyroby
Kategorie mozemy wykorzystać do zdefiniowania
symboli operacji dla odchyleń, przeszacowań i zaokragleń.
Odchylenia
%L10 -> 310 Materiały, 610 Wyroby
%L20 -> 320 Odchylenia materiałów, 620 Odchylenia wyrobów
Wyróżniki
---------
40 Materiały
01 Wyroby
Wyróżniki można zastosować do zdefiniowania symboli dekretacji
dotyczacych rozliczenia sprzedaży.
Odmiany
-------
01 40-01:Materiały bezp./ WYROBY
02 40-02:Paliwo i części do sam.
03 40-03:Materiały biurowe,prasa
.. ...
Tabela odmian może posłużyc do automatycznej dekretacji kosztów
w systemie ZO Zakupy, zobowiązania, więcej w załączniku 1
Identyfikacja produktów
Do identyfikacji poszczególnych partii LOT i serii SER produktów stosuje
się kartoteke partii KLOT i kartoteke serii KSER. Oprócz nadania
numeru partii / serii poszczególnym produktom można w dodatkowym opisie
danej karty LOT / SER zapisać cechy identyfikujące dany produkt na przykład:
numer podwozia, numer silnika, rok produkcji.
Opis ten następnie można umiescić na wzorcach dokumentów powiązanych
z daną partią / serią.
2.2 Jednostki organizacyjne
Jest to dodatkowa tabele stosowana do grupowania i dekretowania dokumentów
ze wszystkich systemow, zwykle służy do wskazywania miejsca powstawania
kosztów, np.
01 501: Koszty podst działalności
06 506: Koszty wydziałowe
07 507: Koszty sprzedaży
23 523: Koszty zakupu
50 550: Koszty ogólnozakładowe
2.3 Struktury produktów
2.3.1 Wykorzystanie fantomów
Definiując struktury produktów, czyli to z czego składają się produkty
i w jakiej ilości, warto przeanalizować ilość poziomów struktur oraz ilość
komponentów na poszczególnych poziomach.
Jeśli jest dużo poziomów lub dużo komponentów warto zastosować fantomy.
W pierwszym przypadku pozwoli to na ograniczenie ilości pod-zleceń, które
trzeba by stworzyć na każdy półprodukt. W drugim przypadku,
gdy jest duża ilość komponentów np. rzędu 100, 200 wchodzących do
jednego produktu, warto wykorzystać fantomy do grupowania elementów,
np. Instalacja elektryczna, Instalacja hydrauliczna, ...
Następnie operacje technologiczne można podzielić ze względu na montaż
poszczególnych instalacji i tak np. fantom: Instalacja elektryczna, to jest
operacja: montaż instalacji elektrycznej i można wydać materiały tylko
do tej operacji.
Raz zdefiniowany fantom można wykorzystać wielokrotnie do konstrukcji
różnych produktów.
2.3.2 Wykorzystanie cech i opcji
Wykorzystanie cech i opcji pozwala ograniczyć ilość struktur BOM produktów
jeśli jest wiele podobnych do siebie produktów. Osoba wystawiająca
zlecenie decyduje, które opcje i w jakiej ilości będą wybrane.
Przykładowy BOM:
Cecha Poz Nr Odpady
Komponent Zam Wym Mg Proc Mar Ilość/Jmt Jmt %/Jmt Opis
---------------- -- - - -- ---- --- ------------- ---- ------ -
KPL INST. ELE. 09 40 1 1.00000000 kpl 0.000 >
KPL.INST. HYD. 09 60 1 1.00000000 kpl 0.000 >
KPL.KABI. KIE. 10 T 60 1 1.00000000 kpl 0.000 >
KPL.LAKIERY 09 70 1 1.00000000 kpl 0.000 >
KPL.OPONY 10 T 50 1 1.00000000 kpl 0.000 >
2.4 Procesy technologiczne
Definiując procesy techonologiczne, w których powstają produkty trzeba
podać:
* Liste stanowisk pracy na których odbywają się poszczególne operacje,
dla każdego stanowiska podaje się koszty: robocizny,
prac przygotowawczych, pośrednie stałe i pośrednie zmienne
(narzuty)
* Liste operacji wykonywanych w każdym procesie, dla każdej operacji
należy podać czas wykonania (Tw) i sposób rozliczenia - normatywny
lub rzeczywisty
Od tego, na jakie operacje podzielone zostana procesy technologiczne
bedzie zależała organizacja przestrzeni produkcyjnej, dokumentacja
warsztatowa jest drukowana z podziałem na poszczegolne operacje,
a dla kazdej operacji są wyszczegolninone komponenty potrzebne
w danej operacji. Rejestracja wykonania poszczególnych operacji
pozwoli śledzić stopień zaawansowania zlecenia oraz poniesione
już koszty.
Operacje i stanowiska warto numerować wg kolejności w jakiej
po sobie nastepują w procesie produkcyjnym, zaowocuje to czytelniejszym układem
danych na wydrukach i zestawieniach.
Jednostek Czas Prace Przestój
Poz Operacja Stanowisko na godzinę operacji przygot pooperac Opis
---- ------ - ------------ ------------ ----------- -------- ---- -
10 000001 R M Z NAPENDOW 0.34364 2.91002 00:25:12 0 N
20 000002 R M INST HYDRA 0.17637 5.66990 00:48:36 0 N
30 000003 R M INST PNEUM 0.29155 3.42994 00:29:24 0 N
40 000004 R M INST ELEKR 0.09930 10.07049 01:09:36 0 N
50 000005 R M UZUP I TES 0.11038 9.05961 01:17:24 0 N
60 000006 R M MECH POZOS 0.04883 20.47921 02:55:48 0 N
70 000007 R PR MAL I LAK 0.11013 9.08018 01:18:00 0 N
2.5 Koszty normatywne
Koszty normatywne danego wyrobu i materiału są zapisywane w karcie KIM.
Koszty te dzieli się na koszty własne i koszty struktury.
Koszt własny materiału można wpisać ręcznie lub obliczyć przy pomocy
formuły wykorzystując do obliczeń, np. średnią cenę zapasów, cenę
ostatniego przychodu, itp.
Koszty własne robocizny, usług i koszty pośrednie (narzuty)
(koszty technologiczne) produktów oblicza się na podstawie procesu
technologicznego oraz stawek kosztów przypisanych do stanowisk roboczych.
Mając obliczone koszty własne materiałów oraz koszty
wynikające z procesów technologicznych, można obliczyć
koszty struktury wynikające ze struktur produktów.
Koszty własne Koszty struktury
Materiały .......... 0.00 41,901.99
Robocizna .......... 1,082.87 1,082.87
Prace przygotowawcze 149.84 149.84
Operacje obce ...... 0.00 0.00
Pośrednie stałe .... 1,994.13 1,994.13
Pośrednie zmienne .. 0.00 0.00
Transport .......... 0.00
Ogółem k.normatywny 44,328.83
3. Organizacja pracy przy użyciu zleceń produkcyjnych
3.1 Rejestrowanie zlecenia produkcyjnego
Numeracje zleceń produkcyjnych warto zorganizować tak aby układaly się one
chronologicznie na przykład 1 znak jako ostani znak roku a 2 i 3 znak to kolejny
miesiąc, dla roku 2010 byłoby to odpowiednio:
001001, 001002 - zlecenia styczniowe
002001, 002002 - zlecenie lutego
...
Dopisując zlecenie produkcyjne należy je powiązać z tabelą jednostek
organizacyjnych oraz z tabelą: Inne (XX), jeśli zdecydowano się rozliczać
grupy produktów w księdze głównej.
W miejsce dotychczasowej produkcji na magazyn coraz częściej
pojawia się potrzeba produkcji na zamówienie klienta.
Powoduje to produkcje mniejszych partii produktów z krótszym terminem
realizacji i w różnych wariantach.
3.2 Tworzenie specyfikacji materiałowej zlecenia
Specyfikacja materiałowa zostanie utworzona według wcześniej zdefiniowanej
struktury produktu BOM lub wprowadzona ręcznie. Po otwarciu zlecenia,
na jej podstawie, zostaną zarezerwowane materiały na produkcje.
Tylko materiały uwzględnione w specyfikacji materiałowej mogą być wydane
przez magazyniera na produkcje.
Z Poz Nr Odpady Ilość Ilość
Opcji Komponent Mag proc mar %/Jmt wymagana wydana Opis Mg
- ---------------- -- ---- --- ------ -------------- -------------- - -
E000010 MK 0 1 0.000 12.000 12.000 N v
E000050 MK 0 1 0.000 12.000 12.000 N v
E000070 MK 0 1 0.000 11.000 21.000 N v
E000071 MK 0 1 0.000 3.000 3.000 N v
E000090 MK 0 1 0.000 12.000 12.000 N v
E000130 MK 0 1 0.000 12.000 12.000 N v
E000150 MK 0 1 0.000 6.000 12.000 N v
E000180 MK 0 1 0.000 12.000 12.000 N v
3.3 Tworzenie specyfikacji operacji
Specyfikacja operacji jest tworzona na podstawie procesu technologicznego
produktu. Według specyfikacji operacji jest tworzona dokumentacja
warsztatowa. Magazynier może wydać materiały tylko na konkretną operacje.
Dni Godz planowane Godz rzeczywiste
Poz Operacja Stanowisko usl P.przyg R.bezp P.przyg R.bezp Opis
---- ------ - ------------ --- ---------- ---------- ---------- ---------- -
10 000001 R M Z NAPENDOW 0 0.90000 72.35890 0.00000 1096.00000 N
20 000002 R M INST HYDRA 0 0.97000 7.33999 0.00000 0.00000 N
30 000003 R M INST PNEUM 0 0.92000 77.51938 0.00000 0.00000 N
40 000004 R M INST ELEKR 0 1.44000 120.84592 0.00000 0.00000 N
50 000005 R M UZUP I TES 0 1.29000 9.05961 0.00000 0.00000 N
60 000006 R M MECH POZOS 0 2.64000 221.40221 0.00000 0.00000 N
70 000007 R PR MAL I LAK 0 1.30000 9.08018 0.00000 0.00000 N
3.4 Otwarcie zlecenia
Zlecenie trzeba otworzyć, aby zacząć czynności produkcyjne tj. wydawanie
materiałów i rejestrowanie operacji produkcyjnych.
W innych programach czesto używa się terminu: uwolnienie, od ang. Release.
Otwarcie zlecenia powoduje zarezerwowanie materiałów w magazynie oraz
uwzględnienie zlecenia w harmonogramowamiu.
3.5 Wydanie materiałów
Po otwarciu zlecenia, można zacząć wydawać materiały. Jeśli produkt
składa się z dużej ilości materiałów, tp można zastosować funkcję
wydawania seryjnego, ograniczając liste materiałów do potrzebnych,
w obecnie wykonywanej operacji.
3.6 Rejestrowanie robocizny
Robociznę (wykonanie operacji) można rejestrować na 3 sposoby:
3.6.1. Rejestrowanie pośrednie (w biurze) (1)
Ta funkcja umożliwia wprowadzanie kart pracy zebranych od pracowników
przez mistrza zmiany lub kierownika. Karty pracy można wprowadzać okresowo,
np. na koniec dnia.
Ilość godzin, czas rozpoczęcia i zakończenia podawany jest ręcznie.
3.6.2 Rejestrowanie pośrednie (na produkcji) (2)
Ta funkcja umożliwia szybkie wprowadzanie kart pracy zebranych od
pracowników przez mistrza zmiany lub kierownika.
Ilość godzin, czas rozpoczęcia i zakończenia podawana jest ręcznie.
3.6.3 Rejestrowanie bezpośrednie (na producji) (3) Terminal produkcyjny
Ta funkcja służy do automatycznego naliczania czasu pracy na podstawie
danych wprowadzanych przez pracownikow bezpośrednio na produkcji.
Nr dokumentu nadawany jest automatycznie: KR+nr dnia w roku
Czas trwania operacji liczony jest automatycznie, w czasie rzeczywistym.
Dlatego dla każdej operacji, pracownik musi zanotować dwa zdarzenia:
Start - pracownik wykonuje operację
Stop - pracownik przestał wykonywać operację
(przerwa lub zakończenie)
Na podstawie rzeczywistego czasu rozpoczęcia i zakończenia operacji
obliczana jest ilość godzin.
Rejestrowany czas pracy powiązany jest z pracownikiem, zleceniem
oraz operacją produkcyjną. Wprowadzone dane nie są zatwierdzone,
więc mogą być jeszcze poprawione przez kierownika.
Na oddzielne, wyróżnione zlecenie można rejestrować nieprodukcyjne
czynności pracowników lub samą obecność w miejscu pracy.
To oznacza, że program jest elastyczny: można szczegółowo ewidencjonować
każda czynność produkcyjną i nieprodukcyjną lub zapisywać tylko obecność
w miejscu pracy.
3.7 Przyjęcie wyrobu z produkcji
Przyjęcie wyrobu z produkcji może nastąpić po cenie ewidencyjnej,
kosztach rzeczywistych lub kosztach normatywnych. Przyjmując
wyroby po kosztach rzeczywistych należy tak zorganizować produkcje aby
wydanie materiałów i rejestracja robocizny odbyło się przed przyjęciem
wyrobów.
3.8 Zamknięcie zlecenia
Po zakończeniu produkcji zlecenie trzeba zamknąć.
Od momentu zamknięcia, nie można rejestrować operacji związanych
z tym zleceniem.
Ale można przeglądać historię realizacji zlecenia. Porównywać koszty
normatywne z kosztami rzeczywiście poniesionymi.
Dodatkowe zestawienia i raporty są w systemie JC Koszty zleceń
Rodzaj kosztu Planowane Rzeczywiste Różnica - % -
Materiały ........ 579,807.88 838,300.06 -58,492.18 107.50
Robocizna ........ 9,234.10 13,140.00 -3,905.90 142.30
Prace przygotow .. 2,025.12 0.00 2,025.12 0.00
Operacje obce .... 0.00 0.00 0.00 0.00
Pośrednie stałe .. 14,559.94 29,284.72 -10,724.78 173.6
Pośrednie zmienne 0.00 0.00 0.00 0.00
Dodatkowe operacji 0.00 0.00 0.00 0.00
Dodatkowe zlecenia 0.00 0.00 0.00 0.00
Razem 805,627.04 876,724.78 -51,097.74 108.83
Autor: Filip Stokłosa