1. Do czego służy LOT/SER ?
2. Rozróżnianie kolejnych partii i dostaw
3. Identyfikacja pojedynczych egzemplarzy
4. Traceability - śledzenie pochodzenia i drogi produktu
5. Termin ważności
6. Rozróżnianie wymiarów i cech materiału
7. Identyfikacja odcinków i jednostek magazynowych
8. Realizacja kontraktów
9. Kontrola jakości
10. Podsumowanie
11. Przykład. Książki w komisie
12. LOT/SER. Różne branże i przedsiębiorstwa
13. Tematy powiązane
1. Do czego służy LOT/SER ?
Numer LOT/SER jest dodatkową identyfikacją asortymentu zapisanego w KIM.
Indeks KIM określa co to jest, natomiast LOT/SER pozwala określić która partia lubktóry konkretny egzemplarz jest przyjmowany, magazynowany, wydawany albo sprzedawany.
Przykłady:
* indeks KIM: ciągnik danego typu -> SER: konkretny wyprodukowany ciągnik,
* indeks KIM: granulat -> LOT: konkretna partia granulatu,
* indeks KIM: płyta biała -> LOT: płyta o określonych wymiarach,
* indeks KIM: kabel -> SER: konkretny odcinek kabla na bębnie,
* indeks KIM: twaróg -> LOT: partia wyprodukowana danego dnia.
LOT/SER stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy jeden indeks KIM nie wystarcza
do dokładnej identyfikacji zapasu.
Patrz też:
LOT/SER Numerowanie partii
2. Rozróżnianie kolejnych partii i dostaw
Najczęstsze zastosowanie LOT polega na rozróżnianiu kolejnych partii tego samego asortymentu.
Towar pozostaje zapisany pod jednym indeksem KIM, natomiast poszczególne przychody
otrzymują różne numery LOT.
Pozwala to później wskazać konkretną partię podczas rozchodu, sprzedaży lub produkcji.
PrzykładyPrzemysł spożywczy
Każda wyprodukowana partia twarogu otrzymuje własny numer LOT, np.:
`20xx-04-12-01`
Numer może zawierać datę produkcji i kolejny numer partii w danym dniu.
Dodatkowo można określić termin ważności.
Obrót nasionami i zbożem
Poszczególne partie są identyfikowane numerami LOT. Z partią mogą być związane dodatkowe informacje, np.:
* numer certyfikatu,
* procent kiełkowania,
* informacje o nawożeniu,
* wyniki badań laboratoryjnych.
3. Identyfikacja pojedynczych egzemplarzy
Numer SER można wykorzystać wtedy, gdy każdy egzemplarz produktu powinien być rozpoznawany indywidualnie.
Produkcja i serwis pojazdów
Każdy wyprodukowany pojazd otrzymuje indywidualny numer SER.
W karcie LOT/SER można zapisać dodatkowe informacje, np.:
* numer podwozia,
* numer silnika,
* rok produkcji.
Identyfikacja może być później wykorzystywana podczas sprzedaży oraz serwisowania pojazdu.
Także komponenty zamontowane w pojeździe mogą posiadać własne numery LOT/SER.
Umożliwia to ustalenie, jaki konkretny komponent został użyty w określonym pojeździe.
Gospodarka narzędziowa
Numer SER może identyfikować konkretne narzędzie lub element wyposażenia.
W karcie można zapisywać informacje dotyczące np.:
* maszyny, do której narzędzie jest przeznaczone,
* wykonanej produkcji,
* regeneracji,
* aktualnego miejsca użytkowania.
4. Traceability - śledzenie pochodzenia i drogi produktu
LOT/SER jest podstawowym elementem identyfikowalności, czyli Traceability.
Pozwala ustalić drogę produktu podczas:
* zakupu,
* magazynowania,
* produkcji,
* sprzedaży.
Dzięki numerom LOT/SER można np. ustalić:
* z jakiej partii surowców powstał wyrób,
* od którego dostawcy pochodził surowiec,
* w jakim wyrobie wykorzystano konkretną partię komponentu,
* któremu odbiorcy sprzedano określoną partię produktu.
Przemysł spożywczy
Komponenty i wyroby mogą posiadać własne numery LOT/SER.
Pozwala to śledzić produkt 'od pola do stołu', np. ustalić pochodzenie mięsa
oraz etapy, przez które produkt przeszedł przed sprzedażą konsumentowi.
Produkcja procesowa
W produkcji obejmującej np.:
* mieszanie,
* fermentację,
* destylację,
* reakcje chemiczne,
numery LOT/SER mogą identyfikować zarówno użyte komponenty, jak i powstałe produkty.
Patrz też:
Traceability. Śledzenie drogi
5. Termin ważności
LOT może identyfikować partię posiadającą określony termin ważności.
Trawers umożliwia m.in.:
* powiązanie partii z terminem ważności,
* automatyczne wyznaczanie daty ważności,
* sygnalizowanie zbliżającego się terminu,
* drukowanie numeru LOT/SER i daty ważności na dokumentach i etykietach.
Zastosowanie jest typowe m.in. w przemyśle spożywczym i innych branżach,
w których trzeba kontrolować okres przydatności produktu.
Patrz też:
Zapasy magazynowe: terminy ważności
6. Rozróżnianie wymiarów i cech materiału
LOT nie musi oznaczać wyłącznie partii produkcyjnej.
Może również identyfikować określoną cechę materiału, np. jego wymiar.
Produkcja mebli
W KIM znajduje się jeden indeks:
`PLYTA BIALA`
Poszczególne wymiary płyt są identyfikowane numerami LOT, np.:
`2890X1830X16`
`3000X1830X16`
`3120X1830X16`
Zamówienie zakupu może dotyczyć ogólnie indeksu `PLYTA BIALA`.
Dopiero podczas przychodu wskazywany jest rzeczywisty wymiar otrzymanej płyty.
Podczas wydania na produkcję operator wybiera odpowiedni LOT spośród płyt
znajdujących się aktualnie w magazynie.
Arkusze blach, profile, pręty i taśmy
Podobną zasadę można stosować w branży stalowej.
Poszczególne arkusze lub materiały o różnych wymiarach mogą być identyfikowane
oddzielnymi kartami LOT.
7. Identyfikacja odcinków i jednostek magazynowych
Kable na bębnach
Jeden indeks KIM może oznaczać określony rodzaj kabla.
Poszczególne odcinki kabla nawinięte na bębny mogą być identyfikowane odrębnymi numerami SER.
Podczas sprzedaży operator wybiera konkretny dostępny odcinek.
Patrz też:
Arkusze i zwoje. Zapasy i produkcjaOpakowania na paletach
W produkcji opakowań z tworzyw sztucznych numer LOT może identyfikować określoną
partię znajdującą się na palecie.
Numer LOT może zawierać np.:
* numer klienta,
* numer zamówienia.
Na etykiecie mogą jednocześnie znajdować się:
* kod EAN13 identyfikujący asortyment,
* numer LOT identyfikujący konkretną partię.
8. Realizacja kontraktów
LOT/SER może służyć również do rozróżniania kolejnych operacji wykonywanych w ramach jednego kontraktu.
Przykładowo:
KIM -> identyfikuje kontrakt
LOT/SER -> identyfikuje kolejne zakupy lub sprzedaże wykonywane w ramach kontraktu.
Rozwiązanie może być stosowane np. w branży rolno-spożywczej przy kontraktach
dotyczących skupu i sprzedaży zboża.
9. Kontrola jakości
LOT/SER umożliwia powiązanie wyników kontroli jakości z konkretną partią lub egzemplarzem.
Z kartą LOT/SER można powiązać:
* testy jakościowe,
* wyniki pomiarów,
* certyfikaty,
* atesty.
Po przeprowadzeniu badań partia może otrzymać wynik:
`[0] Test pozytywny`
lub
`[9] Test negatywny`
Do czasu zakończenia wymaganych testów partia może być zablokowana przed dalszym obrotem,
np. przed sprzedażą lub wydaniem na produkcję.
Patrz też:
QA System kontroli jakości
10. Podsumowanie
LOT/SER warto stosować, gdy oprócz indeksu KIM trzeba znać odpowiedź na pytanie:
'Która dokładnie partia lub który egzemplarz?'
Najczęstsze zastosowania:
| Potrzeba | Przykład |
| ------------------------- | --------------------------------------- |
| Rozróżnienie dostaw | kolejne partie tego samego produktu |
| Identyfikacja egzemplarza | pojazd, urządzenie, narzędzie |
| Termin ważności | żywność |
| Traceability | surowiec > produkcja > wyrób > odbiorca |
| Kontrola jakości | wyniki badań konkretnej partii |
| Rozróżnienie wymiarów | płyty, blachy, pręty |
| Rozróżnienie odcinków | kabel na bębnie |
| Obsługa kontraktów | kolejne dostawy w ramach umowy |
W uproszczeniu:
KIM identyfikuje rodzaj asortymentu.LOT identyfikuje partię.SER identyfikuje konkretny egzemplarz.
11. Przykład. Książki w komisie
Identyfikację LOT/SER można wykorzystać wtedy, gdy ten sam indeks KIM
jest przyjmowany wielokrotnie, ale poszczególne dostawy trzeba rozróżnić
ze względu na cenę, datę dostawy lub sposób późniejszego rozchodu.
Przykład:
Firma sprzedaje komisowo tę samą książkę:
Pomiary elektryczne i elektroniczne
Książka ma stały BarKod i z punktu widzenia asortymentu jest cały czas tym samym towarem.
Zamiast zakładać dla każdej dostawy nowy indeks KIM:
* PSE 002724-0120
* PSE 002724-0322
* PSE 002724-0724
* PSE 002724-0925
można zastosować jeden indeks:
KIM: `PSE 002724`
BarKod: stały BarKod książki
a kolejne dostawy oznaczać numerami LOT:
* LOT 0120
* LOT 0322
* LOT 0724
* LOT 0925
* LOT 0826
Dzięki temu BarKod pozostaje przypisany do jednego indeksu KIM, natomiast każda
dostawa może być identyfikowana oddzielnie.
Numer LOT może być podawany przy przychodzie, a następnie wykorzystywany przy
rozchodzie i sprzedaży. Trawers pozwala również prowadzić indywidualne ceny
dla poszczególnych LOT/SER.
Jeżeli istotne jest, aby rozchód odbywał się dokładnie w cenie konkretnego przychodu,
można rozważyć metodę wyceny [W] Wskazana.
W takim przypadku dokumentacja zaleca identyfikowanie każdego przychodu odrębnym LOT/SER.
Zastosowanie LOT/SER jest szczególnie przydatne, gdy:
* ten sam towar występuje w wielu dostawach,
* dostawy mają różne ceny,
* BarKod towaru pozostaje bez zmian,
* trzeba wskazać konkretną partię przy sprzedaży lub rozchodzie,
* nie chcemy zakładać wielu kart KIM dla tego samego produktu.
W takim modelu obowiązuje zasada:
1 produkt = 1 indeks KIM1 dostawa = 1 LOT
Pozwala to uniknąć powielania kart KIM oraz problemów wynikających z przypisywania
tego samego BarKodu do wielu różnych indeksów.
12. LOT/SER. Różne branże i przedsiębiorstwa
Ewidencja LOT/SER jest przydatna wszędzie tam, gdzie ten sam produkt ma stały kod EAN/BarKod,
ale kolejne dostawy trzeba rozróżniać ze względu na cenę, datę, pochodzenie, termin ważności
albo zasady rozliczenia.
Typowe przykłady to:
* Księgarnie i wydawnictwa - ten sam tytuł ma ten sam ISBN/EAN, ale kolejne dostawy mogą mieć
różne ceny zakupu lub różne warunki komisu.
* Handel komisowy - ten sam towar jest powierzany przez różnych dostawców albo
w różnych okresach i musi być rozliczany osobno.
* Branża spożywcza - ten sam produkt ma ten sam EAN, ale różne partie mają inne
daty produkcji, terminy ważności lub ceny zakupu.
* Farmacja i wyroby medyczne - konieczność rozróżniania partii, serii produkcyjnych,
terminów ważności i dostaw.
* Kosmetyki - ten sam produkt handlowy może występować w wielu partiach produkcyjnych.
* Chemia gospodarcza i przemysłowa - ważne są partie, daty produkcji, dostawcy i parametry jakościowe.
* Materiały budowlane - np. farby, płytki, panele, kleje; ten sam indeks może pochodzić z różnych partii,
a partia bywa istotna ze względu na odcień lub parametry.
* Motoryzacja i części zamienne - ten sam numer katalogowy może być przyjmowany
wielokrotnie po różnych cenach, czasem z potrzebą rozróżnienia dostaw.
* Elektronika i AGD - ten sam model ma wspólny kod produktu, ale urządzenia mogą być śledzone
według numerów seryjnych.
* Maszyny i urządzenia - identyfikacja SER pozwala rozróżnić poszczególne egzemplarze tego samego modelu.
* Hurtownie techniczne - ten sam towar przychodzi z wielu dostaw, w różnych cenach i warunkach handlowych.
* Odzież i obuwie - szczególnie przy dostawach sezonowych, komisowych albo wtedy,
gdy trzeba rozróżniać partie tego samego modelu.
W praktyce można przyjąć prostą zasadę: LOT jest szczególnie przydatny, gdy trzeba rozróżniać
dostawy lub partie tego samego towaru, a SER wtedy, gdy trzeba śledzić pojedyncze egzemplarze,
np. urządzenia z numerem seryjnym.
Ogólnie:
Identyfikacja LOT/SER znajduje zastosowanie m.in. w handlu komisowym, księgarniach,
branży spożywczej, farmaceutycznej, kosmetycznej, chemicznej, technicznej i elektronicznej -
wszędzie tam, gdzie jeden indeks KIM i jeden BarKod dotyczą tego samego produktu,
ale kolejne dostawy lub egzemplarze wymagają odrębnej identyfikacji.