1. Koszty zleceń
Zlecenia
Materiały
Operacje obce
Robocizna (operacje)
Sumaryczne
2. Materiały
3. Operacje
4. Inne zestawienia
Zaawansowanie zleceń
Wartość produkcji w toku
Planowane koszty i zyski
5. Tematy powiązane
6. Pytania i odpowiedzi
W systemie JC Koszty zleceń zebrane są podstawowe raporty sumaryczne
odnoszące się do zleceń aktualnie realizowanych i zakończonych
1. Koszty zleceń
1.1 Zlecenia
* [JC_ZKO11] Koszty zleceń: planowane, rzeczywiste i różnica
Koszty odniesione na jednostkę przyjętego wyrobu i do całego zlecenia.
W raporcie są koszty planowane, rzeczywiste (zarejestrowane) i pokazana jest
różnica między kosztami planowanymi a rzeczywistymi.
Koszty można pokazać w rozbiciu na rodzaje: Materiały, Robocizna,
Prace przygotowawcze, Operacje obce, Pośrednie stałe i zmienne.
Przedsiębiorstwa, w których przeprowadza się kalkulację rzeczywistych
kosztów produkcji i usług, są z reguły zainteresowane uzyskiwaniem informacji
na temat kosztów poniesionych na poszczególne zlecenia oraz na temat
rozbieżności pomiędzy kosztami normatywnymi a rzeczywistymi.
Zestawienie: Koszty zleceń prezentuje jednostkowe oraz całkowite koszty
planowane i rzeczywiste, a także procentowy udział kosztów rzeczywistych
w planowanych z uwzględnieniem rodzaju kosztów. Jednostkowe koszty
rzeczywiste obliczane są dla zleceń zamkniętych.
Zestawienie można utworzyć w postaci szczegółowej lub w postaci ogólnej,
przedstawiającej sumy wszystkich rodzajów kosztów danego zlecenia produkcyjnego.
Jeżeli w zleceniu produkcyjnym lub usługowycm podana jest cena sprzedaży,
to program obliczy wielkość zysku w postaci kwotowej i procentowej.
Format szczegółowy zestawienia obejmuje wszystkie kategorie kosztów
wskazanych zleceń, tj. robocizna, materiały, operacje obce, oraz koszty
dodatkowe (nadzwyczajne). Koszty robocizny rozpisane są na kolejne
operacje procesu technologicznego.
Koszty materiałowe odnoszone są do poszczególnych komponentów struktury wyrobu.
Zestawienie zakończone jest podsumowaniem kosztów i obliczeniem zysku.
Zestawienie w formie szczegółowej można wykorzystać w celu analizy poszczególnych
rodzajów kosztów i ewentualnej korekty stawek kosztów normatywnych.
===========================================================================
Planowane Rzeczywiste Planowane Rzeczywiste %
Jednostkowe jednostkowe ogółem ogółem
===========================================================================
Robocizna 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Prace przyg 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Operacje obce 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Koszty pośr stałe 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Koszty pośr zmienne 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Materiały 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Dodatkowe opercji 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Dodatkowe zlecenia 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
===========================================================================
Razem 9,999.9999 9,999.9999 9,999.99 9,999.99 999.99
Zysk A1 A2 A3 A4 A5
% B1 B2 B3 B4 B5
gdzie:
A1 = planowana cena sprzedaży wyrobu - planowany koszt jednostkowy wyrobu
A2 = planowana cena sprzedaży wyrobu - rzeczywisty koszt jednostk. wyrobu
A3 = planowana wartość sprzedaży ilości zleconej - planowany koszt ogółem
A4 = planowana wartość sprzedaży ilości aktualnie wykonanej - rzeczywisty
koszt ogółem
A5 = A4/A3 * 100%
B1 = A1/planowana cena sprzedaży * 100%
B2 = A2/planowana cena sprzedaży * 100%
B3 = A3/planowana wartość sprzedaży ilości zleconej * 100%
B4 = A4/planowana wartość sprzedaży ilości aktualnie wykonanej * 100%
Planowana wartość sprzedaży ilości zleconej =
cena sprzedaży wyrobu * ilość wyrobu w zleceniu produkcyjnym
Planowana wartość sprzedaży aktualnie wykonanej =
cena sprzedaży * ilość jednostek wyrobu wykonana do dnia dzisiejszego
Procentowy stopień zaangażowania poszczególnych rodzajów kosztów rzeczywistych
w stosunku do kosztów normatywnych (kolumna [%]) obliczany jest:
wartość kosztu rzeczywistego ogółem
----------------------------------- * 100%
wartość kosztu planowanego ogółem
1.2 Materiały
* [JC_ZKO14] Koszty materiałów
Zestawienie wartości materiałów wydanych na zlecenia
Informacje wygenerowane w zestawieniu kosztów materiałów za dany okres czasu,
można wykorzystać do analizy rzeczywistego zużycia materiałów na potrzeby
realizacji zleceń produkcyjnych i usługowych.
Podstawą obliczenia kosztów zużycia komponentów są dokumenty wydania materiałów
z magazynu zarejestrowane w transakcjach rozchodu i zwrotu.
Dokumenty w produkcji
Koszt wydanych komponentów = ilość wydana * cena (wg metody wyceny)
Metody wyceny zapasów F/L/S/E/D/W
1.3 Operacje obce
* [JC_ZKO15] Koszty operacji obcych
Wartości operacji obcych poniesionych na zlecenia
Operacje obce w okresie od.. do..
Niektore etapy procesu technologicznego można realizować przekazując
je kooperantom.
W takim przypadku, przy obliczaniu rzeczywistych kosztów realizacji
zlecenia produkcyjnego należy uwzględnić koszty związane z wykonaniem
określonych operacji przez kooperanta.
Koszty rzeczywiste operacji obcych oblicza się na podstawie zarejestrowanych
dokumentów: [KU] Koszty operacji obcych zlecenia.
Dokumenty w produkcji
1.4 Robocizna (operacje)
* [JC_ZKO12] Koszty robocizny
Wartości dokumentów wykonania operacji na zleceniach
Jedną z najważniejszych kategorii kosztów rzeczywistych stanowią
roboczogodziny przepracowane z tytułu realizacji zleceń.
Zestawienie: Koszty robocizny prezentuje rzeczywiste nakłady pracy
poniesione w określonym przedziale czasowym na określonych stanowiskach
pracy i dla określonych zleceń produkcyjnych i usługowych.
Podstawą generowania tych informacji są dokumenty transakcyjne.
Dokumenty w produkcji
Zakres danych w zestawieniu można ograniczyć zakresem operacji technologicznych,
stopniem zaawansowania zleceń, np. tylko zlecenia aktualnie realizowane
lub tylko zlecenia zamknięte, zakresem stanowisk pracy lub zakresem projektów.
Dane można też generować w celu sprawdzenia ilości przepracowanych godzin
przez wybranych pracownikow w zwiazku z realizacja określonych zleceń.
* [JC_ZKO13] Koszty pośrednie
Wartości kosztów pośrednich zleceń wg dokumentów wykonania operacji
Koszty w systemie produkcji
Stawki normatywnych kosztów pośrednich stałych i zmiennych jako narzuty
na koszty robocizny bezpośredniej i prac przygotowawczych przypisane są
do stanowisk pracy.
Podczas rejestracji dokumentów czasu pracy [KR] Karta wykonania operacji
program oblicza szacunkowo rzeczywistą (rejestrowaną) wartość kosztów pośrednich
jako procentowy narzut na rzeczywiste (rejestrowane) koszty robocizny
bezpośredniej i koszty prac przygotowawczych.
Np. Zakładamy, że na stanowisku pracy 'X':
* stawka kosztów pośrednich stałych wynosi 150% stawki roboczogodziny robocizny bezpośredniej
* stawka kosztów pośrednich zmiennych wynosi 100% stawki roboczogodziny robocizny bezposredniej.
Stawka 1 roboczogodziny na tym stanowisku wynosi 30.00 zł.
Z zarejestrowanej karty pracy wynika, że pracownik Jan Kowalski w dniu 20xx.05.23
przepracowal 14 godzin na stanowisku 'X'.
Wyniki obliczeń będą następujące:
Koszty robocizny bezpośredniej 420.00 (30*14)
Koszty pośrednie stałe 630.00 (45*14)
Koszty pośrednie zmienne 420.00 (30*14)
Zakres danych w zestawieniu może odnosić się do wybranych dat, zlecen produkcyjnych,
operacji technologicznych, produktów, stanowisk pracy lub pracowników.
* [JC_ZKO16] Porównanie kosztów robocizny
Porównanie wartości kosztów operacji normatywnych i rzeczywistych.
Zestawienie dostarcza informacji o planowanym i rzeczywistym czasie
wykonania operacji na określonych stanowiskach pracy w określonym czasie
oraz o pracownikach wykonujących dane operacje i ilości wykonanych elementów.
Program oblicza odchylenia rzeczywistego zużycia roboczogodzin
od czasu planowanego dla poszczególnych operacji technologicznych.
Zestawienie można generować dla wybranego zakresu danych wprowadzając
ograniczenia dotyczące dat operacji, numerów stanowisk pracy,
numerów projektów lub numerów pracowników.
=============================================================================
Jedn Roboczo- --------- Koszt --------------
- Stanowisko ------------------- org godziny Rzeczywisty Wg normat Różnica
-----------------------------------------------------------------------------
OBROBKA-DRS Obróbka drewna-szlif 10 5.17 72.33 72.33 0.00
ROZKROJ-TK Rozkrój tkanin obici 10 5.00 70.00 70.00 0.00
----------------------------------------------------------------------------
10.17 142.33 142.33 0.00
=============================================================================
Koszt rzeczywisty = czas rzeczywisty * stawka roboczogodziny
Koszt planowany = czas planowany * stawka roboczogodziny
zdefiniowanej dla danego stanowiska pracy
Różnica (kosztu) = koszt rzeczywisty - koszt planowany
1.5 Sumaryczne
* [JC_ZKO17] Sumaryczne koszty zleceń
Podsumowanie kosztów normatywnych i rzeczywistych
Rzeczywiste zużycie materiałów i robocizny, a także inne koszty można rejestrować
w trakcie lub po zakończeniu zleceń. Na podstawie tych danych obliczane są
rzeczywiste koszty produkcji i usług.
Zestawienie: Sumaryczne koszty zleceń umożliwia kontrolę rozbieżności
pomiędzy kosztami planowanymi a rzeczywistymi.
Przedstawia informacje o dacie rozpoczęcia i zakończenia zlecenia produkcyjnego,
o ilości zleconej i wykonanej oraz o kosztach planowanych i rzeczywistych.
Koszty rzeczywiste zleceń produkcyjnych obliczane są na podstawie dokumentów
transakcyjnych zarejestrowanych w systemie ZP Zlecenia produkcyjne.
Obliczenia:
Różnica = koszty planowane - koszty rzeczywiste
% = (koszty rzeczywiste / koszty planowane) * 100%
Dokumenty w produkcji
* [JC_ZZE10] Sumaryczne zyski zleceń
Podsumowanie sprzedaży, kosztów i różnicy: cena sprzedaży - koszty.
Zestawienie: Sumaryczne zyski zleceń dostarcza informacji o szacunkowych
zyskach wynikających z realizacji zleceń produkcyjnych, dla których
wprowadzono planowane ceny sprzedaży wyrobów.
Pozwala ocenić rentowność zlecenia.
Format zestawienia jest zbliżony do zestawienia: Koszty zleceń [JC_ZKO11].
Na każdym etapie realizacji zlecenia produkcyjnego można sprawdzać
wartość aktualnie poniesionych kosztów rzeczywistych i porównać je
z kosztami planowanymi oraz sprawdzić czy dane zlecenie generuje zysk.
2. Materiały
2.1 [JC_ZMA10] [JC_ZMA11] Materiały na produkcji w toku
Ilości i wartości materiałów wydanych na produkcję.
Wykazano ilości:
Wymagane, wydane, zużyte i pozostałe na produkcji
Patrz opis: Produkcja w toku (en: WIP)
Koszty w systemie produkcji
Program generuje zestawienie listy materiałów i podzespołów wydanych
na produkcję w celu realizacji określonych zleceń produkcyjnych.
Dostarcza informacji o ilości materiałów wydanych do produkcji
i zużytych w procesie produkcyjnym oraz kosztach zużycia tych materiałów.
Zestawienie to pozwala śledzić ilość i wartość materiałów znajdujących się
w produkcji niezakończonej i stanowi materiał pomocniczy do kontroli
zapisow na kontach Księgi Głównej.
Zakres danych prezentowanych w zestawieniu można ograniczyć do wybranych
zleceń produkcyjnych lub wybranych komponentów.
Obliczenia:
Koszt materiałów = ilość wydana * cena (w zależności od metody wyceny)
Wartość = ilość zużyta * cena (w zależności od metody wyceny)
2.2 [JC_ZMA20] Wartość odpadów
Ilość i wartość dokumentów:
[PR] Przychód odpadu (dekret [OD])
2.3 [JC_ZMA31] Materiały w wartości sprzedanej
Udział kosztów użytych materiałów w wartości sprzedanej produktów
z podziałem na materiały krajowe: kraj = PL i zagraniczne: kraj # PL.
Uwzględnia podział na krajowe i zagraniczne w użytych pół-produktach.
Poodział materiałów ze względu na pochodzenie, ma znaczenie ze względu
na potrzebę ustalenia świadectwa pochodzenia
(en: Certificate of Origin, de: Ursprungszeugnis)
Zestawienie może być przydatne do ustalenia wartości (kosztu) uszlachetnienia
wyrobów, gdy w produkcji wykorzystywane są materiały powierzone (depozyty)
Takie dane trzeba umieszczać na raportach Intrastat.
Udział kosztów zużytych materiałów w wartości sprzedanych konkretnych
egzemplarzy (LOT/SER) produktów
Z podziałem na materiały:
* Pochodzenia krajowego, gdy pole w KIM: Pochodzenie = [PL]
* Pochodzenia zagranicznego, gdy Pochodzenie inne niż = [PL]
Uwzględnia podział na krajowe i zagraniczne w użytych półproduktach
Obliczenie podziału w półproduktach jest w oddzielnej funkcji
Funkcje trzeba wywołać na zakończenie każdego miesiąca, aby wyliczyczyć koszty
materiałów w podziale na krajowe i zagraniczne dla półproduktów przyjętych
do magazynu i użytych w wyrobach gotowych (Karty LOT/SER: mZagCst mKraCst)
Zlecenia produkcji wyrobów, dla których liczone są koszty, muszą być zamknięte [Z]
Porównanie wartości sprzedaży i kosztów materiałów przydatne jest
w firmach o modelu produkcji: Montaż na zlecenie, np. produkcja pojazdów
specjalizowanych, montaż ciągników z różnym wyposażeniem, konfigurowanie
zestawów komputerowych, itp.
Gdy zasadniczą część kosztów stanowią materiały a pozostałe koszty są
względnie stałe. I gdy produkowane wyroby mają numery LOT/SER, które
identyfikują poszczególne produkty lub ich partie dla celów, np. serwisu.
Porównuje się różnicę wartości sprzedaży i kosztów materiałów na poszczególnych
partiach lub egzemplarzach LOT/SER.
3. Operacje
3.1 [JC_ZOP21] Normatywy operacji
Porównanie normatywów operacji w kartach procesów z rzeczywistymi czasami
operacji zarejestrowanymi w zleceniach
Celem tej funkcji jest wygenerowanie zestawienia wybranych operacji technologicznych
z różnych zleceń produkcyjnych, pokazanie rzeczywistego czasu realizacji
tych operacji oraz obliczenie odchyleń od czasu normatywnego.
Wskazniki:
rzeczywisty czas / ilość wykonana
ilość wykonana / ilość zuzytych roboczogodzin
porównywane są z aktualnym normatywem zapisanym w zbiorze operacji technologicznych.
Odchylenia liczone są dla każdej pozycji zestawienia.
Zestawienie może służyć jako materiał pomocniczy przy ustalaniu standardowych
stawek robocizny.
Zakres danych ujętych w zestawieniu może być ograniczony przedziałem indeksów
produktów, dat lub symboli operacji technologicznych.
* [JC_ZOP22] Przyczyny powtórzeń operacji
Przyczyny powtórzeń prac wg dokumentów wykonania operacji
Podczas rejestrowania wykonania operacji, można wskazać: Kod powtórzenia
z tabeli [RO_TOP10]. Taka operacja jest operacją naprawczą (rework).
To pozwala śledzić dodatkowe nakłady pracy spowodowane,
np. błędami operatora brakiem zasilania, itp.
Raport prezentuje operacje powórzone, ich przyczyny i koszty
* [JC_ZOP23] Przyczyny braków w operacjach
Przyczyny zarejestrowanych braków wg dokumentów wykonania operacji.
W dokumentach jest kod przyczyny braków [RO_TPO10]
Raport prezentuje przyczyny zarejestrowanych braków i ich koszty
3.2 [JC_ZOP24] Wykonane operacje
Operacje wykonane na poszczególnych stanowiskach
Zestawienie: Wykonane operacje na stanowiskach umożliwia bieżące śledzenie
ilości skompletowanych wyrobów oraz rzeczywistej ilości roboczogodzin
przepracowanych na określonych stanowiskach pracy i w określonych terminach.
Źródłem danych w zestawieniu są dokumenty (transakcje).
Dokumenty w produkcji
3.3 [JC_ZOP25 Wykorzystanie maszyn
Zestawienie operacji wykonanych z użyciem poszczególnych maszyn
Zestawienie: Wykorzystanie maszyn umożliwia bieżące śledzenie ilości elementów
składowych produktu oraz rzeczywistej ilości roboczogodzin przepracowanych
na określonych maszynach i w określonych terminach.
Źródłem danych w zestawieniu są dokumenty (transakcje).
Dokumenty w produkcji
3.4 [JC_ZOP26] Wykorzystanie narzędzi
Zestawienie operacji wykonanych z użyciem oszczególnych narzędzi
Zestawienie: Wykorzystanie narzędzi umożliwia bieżące śledzenie ilości
wykonanych elementów składowych produktu przy pomocy określonych narzędzi
i w określonych terminach.
Źródłem danych w zestawieniu są dokumenty (transakcje).
Dokumenty w produkcji
4. Inne zestawienia
Zaawansowanie zleceń
* [JC_ZZE30] Zaawansowanie zleceń
Poziom zaawansowania realizacji zleceń.
Wskaźnikiem zaawansowania mogą być:
poniesione koszty, gotowe wyroby lub wykonane operacje
Wskaźnikiem stopnia zaawansowania zlecenia produkcyjnego mogą być poniesione koszty,
ilość wyrobów gotowych lub ilość zużytych roboczogodzin.
Zestawienie dostarcza powyższych informacji wraz z procentem zaawansowania
na wybrany dzień w porównaniu do określonego dnia poprzedzajacego
stan bieżący. Program oblicza różnicę kwotową i procentową pomiędzy
stanem obecnym a poprzednim.
Procent wartości rzeczywistych w stosunku do wartości planowanych
jest często używany jako wskaźnik kompletności prac danego projektu.
Zestawienie można utworzyć zarówno dla kosztów, ilości wykonanej
lub przepracowanych roboczogodzin. Jeżeli uwzględni się koszty,
to zestawienie można utworzyć w formie syntetycznej
lub z podziałem na rodzaje kosztów.
Wartość produkcji w toku
* [JC_ZZE20] Wartość produkcji w toku
Wartość produkcji w toku, tj. różnica między
poniesionymi kosztami a przychodami z produkcji.
Obliczenia wg dokumentów transakcyjnych zleceń.
Służy do porównania zapisów w dokumentach z zapisami
w Księdze Głównej
Koszty w systemie produkcji
Produkcja w toku to produkty, w których proces technologiczny został
rozpoczęty i które w formie rzeczowej nie nadają się do magazynowania.
Do produkcji w toku zalicza się także usługi i roboty niezakończone.
Zestawienie: Wartość produkcji w toku pozwala na uzyskanie informacji
o wartości kosztów poniesionych z tytułu realizacji zleceń produkcyjnych
i wartości produkcji zakończonej.
Różnica pomiędzy kosztami poniesionymi a wartością produkcji zakończonej
przedstawiona jest jako wartość produkcji w toku w danym okresie czasu.
W zestawieniu ujete są wszystkie kategorie kosztów. Wartość produkcji
zakończonej obliczana jest według cen stosowanych do wyceny magazynów
wyrobów gotowych i półproduktów.
Planowane koszty i zyski
* [JC_ZZE10] Planowane koszty i zyski
Koszty zleceń: planowane, rzeczywiste i przewidywane
Przewidywane wg relacji zaawansowania produkcji
do kosztów rzeczywistych
Planowana i rzeczywista liczba godz
* [JC_ZZE40] Planowana i rzeczywista liczba godz
Porównanie planowanych i rzeczywistych godzin pracy na zleceniach
Wartość dok [PR] Przychód produktu
* [JC_ZZE50] Wartość dok [PR] Przychód produktu
Wartość dok [PR] Przychód produktu (-) minus [Z2] Zwroty
* Jak ustalić koszty wytworzenia wyrobu?
Produkcja. Po wytworzeniu przyjęto do magazynu 10 sztuk wyrobu.
Jak ustalić rzeczywiste koszty wytworzenia 1 sztuki tego wyrobu
w rozbiciu na rodzaje kosztów?
Odpowiedź daje zestawienie:
AD > Produkcja > JC > Koszty zleceń [JC_ZKO11]
Prezentuje jednostkowe oraz całkowite koszty planowane i rzeczywiste.
Koszty można oglądać sumarycznie dla całego zlecenia
lub w rozbiciu na poszczególne materiały i operacje.
Więcej informacji:
JC Raporty. Koszty zleceń