Wzorniki operacji

1. Opis ogólny 2. [R] Operacja własna (robocizna) 2.1 Stanowiska pracy 2.2 Normatywne czasy jednostkowe 2.3 Zastosowanie normatywnych czasów jednostkowych 2.4 Czasy rzeczywiste a czasy normatywne 3. Parametry tabeli wzorników 3.1 Typ operacji produkcyjnej (R/U) 3.2 Ustalanie czasu wykonania operacji ? 3.3 Czy czas zależy od ilości wyrobu ? 3.4 Ile osób wykonuje operacje ? 3.5 Czas przestoju pooperacyjnego 3.6 Jednostka miary operacji obcych 3.7 Maszyny i narzędzia 3.8 Ilość do przesunięcia 3.9 Nr marszruty 3.10 Ująć w dokumentacji warsztatowej [DW] 3.11 Drukować etykietę [KR] po operacji 3.12 Wzorzec etykiety operacji 3.13 Naliczać w specyf operacji ? 3.14 Wskaźnik: Aktywna [ ][#] 4. Rejestracja zabiegów 4.1 Opis ogólny 4.2 Kiedy warto wyróżnić zabiegi ? 4.3 Definiowanie zabiegów 4.4 Rejestrowanie zabiegów 4.5 Wykorzystanie ewidencji zabiegów 5. [U] Operacja obca (kooperacja) 6. Zestawienia z tabeli wzorników 7. Tematy powiązane

1. Opis ogólny

Wzorniki operacji (en: Operation Templates), to definicje typowych operacji wykonywanych w procesie produkcyjnym. Wzorniki opisane są w tabeli, z której, w miarę potrzeb, kopiowane są (pobierane) do kartoteki technologicznej wyrobu. W ten sposób ułatwia się i przyśpiesza definiowanie technologii wyrobów. Procesy technologiczne RO

Operacje mierzalne, harmonogramowalne

Które prace wykonywane podczas produkowania wyrobów traktować jako operacje i ujmować w tabeli operacji i w kartotece technologicznej ? 1. Prace muszą być mierzalne, tzn. jako operacje można traktować tylko te prace i czynności które trwają w czasie dającym się zmierzyć. Drobne i krótkotrwałe prace należy uwzględnić w ramach dłuższych prac. Np. montaż końcowy sofy składa się z wielu drobnych operacji. Ale nie ma potrzeby ich wszystkich wyróżniać. Wystarczy ująć montaż jako jedną operację. Czas trwania montażu można łatwo ustalić. 2. Operacje powinny dać się harmonogramować. Tzn. jako operacje można traktować te, które naturalnie układa się w logiczne sekwencje na przewodnikach warsztatowych lub ekranach umieszczonych na produkcji. Np. wyróżnić montaż końcowy sofy, bo wykonywany jest po dostarczeniu komponentów do montażu. Ale już nie wyróżniać rutynowej kontroli wykonywanej po każdym montażu. 3. Operacje, które wykonywane są przez podmiot zewnętrzny, kooperanta.

[R] Robocizna [U] Usługi obce

W tabeli wzrorników opisuje się dwa rodzaje (typy) operacji produkcyjnych: [R] Operacja własna (robocizna) Oznacza, że operacja wykonywana jest z wykorzystaniem własnych zasobów. Dla typu [R] ustala sie: stanowiska, maszyny, narzędzia, czasy wykonania i liczbę osób [U] Operacja obca (zasoby obce, kooperacje) Oznacza, że operacja wykonywana jest przez dostawcę usług, kooperanta. Dla typu [U] ustala się: symbol dostawcy, koszt i liczbę dni wykonania.

2. [R] Operacja własna (robocizna)

Pola w tabeli wzorników

* Stanowisko pracy (robocze) * Maszyny i narzędzia * Normatywne czasy jednostkowe * Zabiegi * Parametry sterujące

2.1 Stanowiska pracy

Operacje wykonuje się na stanowiskach. Operacja musi być powiązana ze stanowiskiem. W kartach stanowisk zapisuje się dwie podstawowe informacje wykorzystywane podczas planowania i realizacji procesów produkcyjnych. 1. Zasoby wykonawcze stanowisk (godziny pracy) 2. Koszty normatywne Po ustaleniu jakie operacje trzeba wykonać aby wytworzyć wyrób, można obliczyć koszty (planowane) oraz ustalić czy są zasoby (potencjał stanowisk) do wykonania operacji. Dane do obliczeń pobierane są z kart stanowisk pracy. Stanowiska pracy

2.2 Normatywne czasy jednostkowe

(Norma pracochłonności, to jest niezbędny nakład pracy na wykonanie jednostki produkcji). Dane do tabeli ustala technolog (normista). Zwykle na podstawie informacji zebranych podczas pomiaru i ustalania norm czasu pracy oraz wytyczania marszrut produkcyjnych. W tabeli definiuje się normatywy oraz definiuje następujące czasy:

Setup Time

* Tpz Czas prac przygotowawczo-zakończeniowych (en: Setup Time)

Run Time

* Tj Czas robocizny bezpośrednio produkcyjnej (en: Run Time) W tabeli wzorników operacji podaje się jednostkowe czasy normatywne. Operacja: ROZPLF Rozkrój pianki na fotel ---------------------------------------- na stanowisku ROZKROJ-PP Rozkrój pianki poliuretanowej ---------------------------------------------------------------- Tpz Czas prac przyg. 00:05:00 G:M:S Tj Czas operacji 00:12:00 G:M:S Jednostek / godzinę 5.00000 (w godzinach) 0.20000 godz. ---------------------------------------------------------------- Normatywny czas przygotowawczo-zakończeniowy Tpz wynosi 5 minut (0.08333 godz) Normatywny czas jednostkowy: Tj rozkroju pianki wynosi 12 minut. Unit/Time = 12/60 = 0.20 godz = 12 min. Przez jedną godzinę można rozkroić 5 jednostek (Part/Hr). Produktów / godzine = 5 (pole w bazie: JEDNGODZ)

2.3 Zastosowanie normatywnych czasów jednostkowych

Normatywne czasy jednostkowe operacji zapisuje się w tabeli wzorników operacji. Z tabeli, w miarę potrzeby, kopiuje się (pobiera) do kartoteki technologicznej RO. Procesy technologiczne RO Operacje wykonuje się na stanowiskach roboczych. W tabeli stanowisk podaje się stawki godzinowe pracy stanowisk. Czasy operacji i stawki pracy, umożliwiają obliczenie normatywnych kosztów operacji produkcyjnych. Obliczanie kosztów operacji

2.4 Czasy rzeczywiste a czasy normatywne

JC > Operacje > Normatywy operacji [JC_ZOP21] Przedstawia rzeczywiste czasy wykonania kolejnych operacji, które wynikają z zarejestrowanych kart pracy (operacji) i porównuje z czasami normatywnymi. Czasy rzeczywiste można pokazać szczegółowo, w poszczególnych zleceniach lub jako średnie czasy z wszystkich wskazanych zleceń. Raport przedstawia efektywność pracy (en: Productivity) poprzez porównanie ilości produkowanych w jednostce czasu: normatywnych i rzeczywistych (en: Compares the standard pieces per hour produced to the actual work order pieces per hour and calculates the deviation)

3. Parametry tabeli wzorników

3.1 Typ operacji produkcyjnej (R/U)

Operacje [R] i [U] traktowane są odmiennie w procesie planowania i realizacji produkcji: * Oddzielnie prezentowane na karcie KIM, tj. w oddzielnych wierszach na ekranie kosztów normatywnych produkcji * Oddzielnie prezentowane na karcie zlecenia produkcyjnego, tj. w oddzielnych wierszach na ekranie sumy kosztów zlecenia * Oddzielnie prezentowane w kartotece procesów technologicznych, tj. wyróżnienie [R] i [U] * Oddzielnie prezentowane w tabeli specyfikacji operacji zlecenia tj. wyróżnienie [R] i [U] * Oddzielnie naliczane w procesie liczenia kosztów normatywnych [R] Patrz: Obliczanie kosztów normatywnych Obliczanie kosztów normatywnych [U] Patrz: Operacje i obróbka obca Operacje obce. Koopercja * Oddzielnie rejestrowane podczas rejestrowania dokumentów do zlecenia: [R] rejestruje się dokumentem: Robocizna i Koszty dodatkowe [U] rejestruje się dokumentem: Operacje obce (koszty usług obcych) Dokumenty w produkcji * Podczas harmonogramowania, zakłada się, że nie ma się wpływu na czas realizacji usługi przez dostawcę (kooperanta)

3.2 Ustalanie czasu wykonania operacji (Tw)

Parametr wskazuje sposób ustalania czasu trwania operacji produkcyjnej (Tw). [1] Wg czasu normatywnego operacji z karty operacji (en: Standard Time, Std Run Time, Backflush Hours) Pole: gStandTN = [1] Podczas rejestrowania dokumentów robocizny, czas wykonania tej operacji będzie automatycznie ustalany wg karty operacji, po podaniu wykonanej ilości (en: Part/Hr, Unit/Time) Wg czasu normatywnego warto ustalać: 1. Gdy wykonywane operacje produkcyjne są zestandaryzowane i szczegółowa ewidencja czasu pracy nie da dodatkowych, przydatnych informacji. 2. Gdy wykonuje się prace typowe, powtarzalne np. kontrola jakości, pakowanie, przygotowanie wysyłki. I nie warto wprowadzać mechanizmów szczegółowego rejestrowania czasu pracy wykonywanych czynności. 3. Gdy w praktyce niemożliwe jest ustalenie czasu rzeczywistego. Np. gdy jedna osoba nadzoruje pracę automatu wykonującego jednocześnie operacje dla 10 różnych zleceń produkcyjnych. [2] Wg czasu rzeczywistego, podczas rejestrowania danych na produkcji (en: Specified Run Time, Labor Hours) Pole: gStandTN = [2] Podczas rejestrowania danych produkcyjnych ustala się rzeczywisty czas (godziny) wykonania operacji: StarT i EndT Program oblicza liczbę godzin na podstawie wskazań zegara od momentu zarejestrowania rozpoczęcia do zakończenia operacji na terminalu produkcyjnym. Rejestrowanie przebiegu produkcji Wg czasu rzeczywistego warto ustalać: 1. Aby (przez pewien czas) zgromadzić dane w celu ustalenia czasów normatywnych 2. Aby ustalić, które stanowiska i procesy stanowią wąskie gardła i znacząco 3. Aby porównać wydajność poszczególnych pracowników wykonujących te same operacje 4. Gdy proces jest niestandardowy, np. jednostkowy lub zależny od wielu zmiennych czynników [3] Wg liczby godzin wpisywanej ręcznie przez pracowników / brygadzistów. Pole: gStandTN = [3]

3.3 Czy czas zależy od ilości ? (pole: FixTime)

Ustala się, czy czas trwania operacji zależy od ilości wytwarzanego wyrobu. [T] Czas operacji zależy od produkowanej ilości W harmonogramowaniu i liczeniu kosztów uwzględnia się produkowaną ilość. Np. czas operacji wynosi 15 min. Produkuje się 10 sztuk. Program przeznaczy 150 minut na operacje. Podczas rejestrowania wykonanych operacji trzeba podać wykonaną ilość. [N] Czas operacji nie zależy od produkowanej ilości W harmonogramowaniu i liczeniu kosztów nie uwzględnia się produkowanej ilości. Np. czas operacji: kontrola jakości może trwać zawsze 15 minut, niezależnie od ilości wyprodukowanej partii. Podczas rejestrowania operacji nie trzeba podawać wykonanej ilości. Czas nie zależy od operacji w projektach jednostkowych, gdy np. szczególnie złożony ciąg operacji zapisuje się w sposób uproszczony, jako jedną operację. W harmonogramowaniu, liczeniu kosztów oraz rejestrowaniu czasu wykonania operacji, program uwzględni tylko godziny (i ich koszt).

3.4 Ile osób wykonuje operacje ? (OSOB)

Liczba osób wykonujących operację. Można wpisać części ułamkowe np. 0.5, gdy jedna osoba obsługuje dwa różne stanowiska. Od podanej ilości osób zależy koszt wytworzenia produktu (koszt robocizny). Program oblicza koszty robocizny wg wzoru: -------------------------------------------------------------------- koszty robocizny := ile osób * koszt normatywny stanowiska --------------------------------------------------------------------

3.5 Czas przestoju pooperacyjnego (GCZEKAJ)

Przestój pooperacyjny podany w godzinach. Czas oczekiwania po wykonaniu operacji, przed następną operacją. Np. jeśli było malowanie, to trzeba poczekać aby wyschło. Parametr uwzględniany podczas harmonogramowania.

3.6 Jednostka miary oper obcych (JPW)

Określa formułę liczenia kosztów wykonania operacji obcych. Koszt może zależeć od powierzchni lub objętości produktu, wagi lub ilości (podanej w Jm zapasów). Można wybrać: [J][P][W] ------------------------- J Jednostka miary P Powierzchnia / objętość W Waga (masa) ------------------------- Przykład 1: Zleca się 10 obudów do lakierowania. Podaje się koszt jednostkowy = 7 PLN za 1 m2 Wskazuje się, że koszt usługi zależy od powierzchni malowania (P). W karcie KIM ustalono powierzchnię obudowy = 8 m2 Program obliczy koszt oper obcej: 10 * 8 m2 * 7 PLN = 560 PLN Przykład 2: Zleca się 10 obudów do galwanizowania. Podaje się koszt jednostkowy = 27 PLN za 1 Jm, tu: za 1 sztukę Program obliczy koszt oper obcej: 10 * 27 = 270 PLN Dodatkowo, można podać: Minimalny koszt oper obcej. Podczas obliczeń, program ustali koszt wg formuły lub pobierze koszt minimalny, gdy ten będzie większy od obliczonego.

3.7 Maszyny i narzędzia

Operacje na stanowiskach roboczych, można wykonywac na maszynach, przy użyciu narzędzi. W karcie maszyny można podać numer środka trwałego w kartotece środków trwałych. Operacje (wzorniki) należy wykonywać na stanowiskach (trzeba powiązać ze stanowiskami).

Maszyny używane w operacjach

Gdy stanowisko wpisane do karty wzornika operacji nie ma stanowisk podrzędnych, to z wzornikiem operacji można powiązać maszynę. Gdy operacje wykonywane są na maszynach, to program liczy godziny wykorzystania maszyn. Po wykonaniu określonej liczby godzin, trzeba wykonać prace serwisowe, np. przegląd i konserwację. Gdy wykonywane przy użyciu narzędzi, to program liczy ilość wykonanych elementów (części) w operacjach. Po wykonaniu określonej ilości elementów, trzeba wykonać prace remontowe, np. regenerować narzędzia. Stanowiska pracy

3.8 Ilość do przesunięcia

Gdy pole jest wypełnione, to włączone jest tzw. nakładkowanie (en: Overlapping). Tzn. kolejne operacje produkcyjne będą się zaczynać po wykonaniu ilości: Ilość do przesunięcia, w poprzedniej operacji. Wykorzystywane w planowaniu kolejności i czasu operacji (harmonogramowanie). Nie wykorzystywane podczas rejestrowania przebiegu produkcji.

3.9 Nr marszruty

------------------- Nr marszruty ... 18 ------------------- Marszruta, to umowna, dodatkowa identyfikacja procesu. Pozwala grupować procesy na wydruku dokumentacji warsztatowej [DW] Np. można wydrukować operacje należące tylko do wskazanej marszruty, wykonywanej na konkretnym wydziale lub na konkretnym stanowisku roboczym. Nr marszruty ustalany jest we wzorniku operacji i przenoszony jest do specyfikacji operacji zlecenia.

3.10 Ująć w dokumentacji warsztatowej [DW] (DokumTN)

[T] Tę operacje ująć na wydruku dokumentacji warsztatowej [N] Nie ujmować

3.11 Drukować etykietę [KR] po operacji (DrukEtyk)

[T] Drukować etykietę po zarejestrowaniu (zaraportowaniu) robocizny (Run) w tej operacji. Symbol etykiety wskazuje się w następnym polu lub w parametrach rejestracji. Rejestrowanie produkcji. Parametry [N] Nie drukować NOTE: Program nie drukuje etykiet po wykonaniu prac przygotowawczych (Setup).

3.12 Wzorzec etykiety operacji (EtykieRO)

Wzorzec etykiety (dokumentu). Rodzaj: [KR] Wykonanie operacji Program wydrukuje tę etykietę po zaraportowaniu zakończenia operacji (Run) i zapisaniu dokumentu [KR] (metoda 2 i 3) zamiast drukowania standardowej etykiety określonej w parametrach rejestracji [ZP_PRS10]. Wzorce etykiet Przykłady Rejestrowanie produkcji. Parametry

3.13 Naliczać w specyf operacji ? (OpProdTN)

Informacje o przebiegu produkcji rejestruje się w dokumentach transakcyjnych [KR] Karta wykonania opercji (robocizna) Informacje te program zapisuje także w specyfikacji operacji zlecenia. Wskaźnik określa czy dane tej operacji naliczać w specyfikacji (domyślnie [T]). Naliczanie można pominąć [N] dla operacji pomocniczych, np. prac dodatkowych lub postojów. Ew. zestawienia takich prac tworzyć na podstawie dokumentów transakcyjnych [KR]. ------------ Nalicz? T/N ------------ [T] Naliczać Program zapisuje (sumuje) wykonane ilości, godziny i koszty w zbiorze: Specyfikacja operacji zlecenia [N] Nie naliczać Np. Prace dodatkowe, postoje, itp. Program nie zapisuje (nie sumuje) wykonanych ilości, godzin i kosztów tej operacji w zbiorze: Specyfikacja operacji zlecenia Dane te znajdują się w zbiorze dokumentów (transakcji).

3.14 Wskaźnik: Aktywna [ ][#]

Oznaczenie: [#] Nieaktywna, umożliwia wyłączenie operacji z przetwarzania. Przydatne np. do oznaczenia operacji alternatywnych jako nieaktywnych w bieżacych procesach produkcyjnych.

4. Rejestracja zabiegów

4.1 Opis ogólny

Zabiegi to są czynności, które można wyróżnić jako oddzielne prace w ramach operacji. Zabiegi (en: Processes, Production Steps) wydziela się z operacji (en: Operations, Routes) wykonywanych na tych samych stanowiskach roboczych. Zabiegi powinny być technologicznie jednorodne, wykonywane przy takim samym ułożeniu materiału, w tym samym miejscu i przy użyciu tych samych narzędzi. Np. aby wytworzyć jeden produkt trzeba wykonać 4 oddzielne, odmiennie profilowane gięcia blachy. Jeżeli każde gięcie trwa 3 minuty, to w ciagu 1 godziny wykonuje się 20 zabiegów. Aby wytworzyć jeden produkt, trzeba wykonać 4 zabiegi. To oznacza, że w ciągu godziny można wytworzyć 5 produktów (20 (/) 4 )

4.2 Kiedy warto wyróżnić zabiegi ?

Zabiegi wyróżnia się dla potrzeb rejestracji operacji produkcyjnych. Gdy bardziej naturalne jest rejestrowanie poszczególnych zabiegów (kolejnych gięć) niż całej operacji. Np. gdy automat sam przekazuje informacje o liczbie gięć lub gdy terminale produkcyjne (rejestrujące) znajdują się przy giętarkach. Innym powodem jest ustalony system normowania, rejestracji i premiowania operacji. Tzn. gdy tradycyjnie rejestruje się zabiegi, tu: gięcia.

4.3 Definiowanie zabiegów

Zabiegi definiuje się w tabeli wzorników operacji. Podaje się: Zabiegi / produkt Liczba zabiegów koniecznych do wytworzenia produktu, np. 4 Jednostka miary zabiegu Np. szt, metry bieżące itp. Zabiegów / godzinę (CzynGodz) Liczba zabiegów wykonywanych w ciągu godziny, np. 20 ------------------------------------------------------------------- Zabiegów / produkt 4.00000 m2 Zabiegów / godzinę 20.00000 ------------------------------------------------------------------- ---o--- -o- ----o---- | | | 4 zabiegi metr2 norma czasu 20 zabiegów / godz Konieczne są 4 zabiegi aby wytworzyć jeden metr kwadratowy produktu Na podstawie tych danych program wyliczy pozostałe parametry operacji: ------------------------------------------------------------------- Tj Czas operacji 00:12:00 G:M:S Produktów / godzinę 5.00000 (w godzinach) 0.20000 godz. ------------------------------------------------------------------- ----o---- ----o--- | | | Liczba produktów wytwarzanych na godz | tu: ( 20 (/) 4) --> 5 Czas jednostkowy operacji tu: (60 minut (/) 5 ) --> 12 minut lub: ( 3 minuty (*) 4 zabiegi) --> 12 minut

4.4 Rejestrowanie zabiegów

Dane o wykonanych zabiegach podaje się w funkcjach rejestrowania wykonania operacji produkcyjnych Podaje się liczbę wykonanych zabiegów. Pozostałe dane ustala program | ----------- | ----------------------------------------------------- Wykonano v zabiegow 20.000 Zabie/prod 4.00000 m2 Zabie/godz 20.00000 Produktów 5.000 Stawka/g 14.00 PLN Godz. 1.00000 ------------------------------------------------------------------- NOTE: Aby nie wyróżniać zabiegów, to należy podać: 1.00000.

4.5 Wykorzystanie ewidencji zabiegów

* Porównanie liczby wykonanych zabiegów z normami ZP > Zestawienia > Raporty z rejestrowania operacji

5. [U] Operacja obca (kooperacja)

Pola w tabeli wzorników

* Dostawca usługi kooperacyjnej Symbol z kartoteki dostawców w ZO lub pole puste (TODO) * Koszty jednostkowe usługi kooperacyjnej * Formuła liczenia kosztów wykonania usługi Od czego zależą koszty. Np. od wagi (masy) produktu. Patrz opis wyżej: [J][P][W] (JPW) * Parametry sterujące [U] Operacja obca (zasoby obce, kooperacje) Oznacza, że operacja wykonywana jest przez dostawcę usług, kooperanta. Dla typu U ustala się: symbol dostawcy, koszt i liczbę dni wykonania. --------------------------------------------------------------- Dostawca 000002 Galwanizernia Koszt jednostkowy 1.40 Jm, Powierzchnia, Waga Waga Min. koszt operacji 200.00 Czas trwania oper ... 6 dni --------------------------------------------------------------- Symbol dostawcy należy podać już we wzorniku. Z wzornika symbol będzie przepisany do karty procesu technologicznego i dalej do specyfikacji operacji zlecenia. We wzorniku można podać umownego dostawcę, np. Galwanizernia. W specyfikacji operacji zlecenia można zmienić na tego dostawcę, u którego będzie złożone zamówienie zakupu. [U] Operacja obca (kooperacja) * Koszty normatywne operacji obcych wyróżnione są w karcie KIM * Koszty zarejestrowane operacji obcych prezentowane są w oddzielnej pozycji na ekranie kosztow zlecenia produkcyjnego * W kartotece procesów technologicznych, operacje obce są oznaczone [U] * W specyfikacji operacji zlecenia też są oznaczone [U] * Oddzielnie naliczane w procesie liczenia kosztów normatywnych [R] Patrz: Obliczanie kosztów normatywnych [U] Patrz: Operacje i obróbka obca * Oddzielnie rejestrowane podczas rejestrowania dokumentów do zlecenia: [R] rejestruje się dokumentem: Robocizna i Koszty dodatkowe [U] rejestruje się dokumentem: Operacje obce (koszty usług obcych) * Podczas harmonogramowania, zakłada się, że nie ma się wpływu na czas realizacji usługi przez dostawcę (kooperanta) Patrz też: Operacje obce. Koopercja Obróbka obca. Inny asortyment

6. Zestawienia z tabeli wzorników

Zestawienia z tabeli wzorników wywołuje się klawiszem: F4-drukuj Na zestawieniu są podstawowe parametry wzorników: Symbol Nazwa Typ Stanowisko Maszyna Narzędzie Liczba Osób Prace przyg Godziny przestoju Liczba produktów na godzinę Funkcje kontrolną ma opcja zestawienia: [N] Wzorniki nie używane w technologii RO ani w specyfikacjach operacji bieżacych zleceń produkcyjnych Pokazuje wzorniki nadmiarowe. Zapisane w tabeli lecz nie wykorzystywane w innych funkcjach programu.

7. Tematy powiązane

Stanowiska pracy Procesy technologiczne RO Specyfikacja operacji zlecenia Rejestrowanie przebiegu produkcji Rejestrowanie produkcji. Parametry Operacje obce. Koopercja Obróbka obca. Inny asortyment Słowa kluczowe #Produkcja-Stanowiska #Produkcja-Wzorniki #Produkcja-Technologia