1. Opis ogólny
Co zawiera Faktura VAT RR ?
2. Wystawianie faktury VAT RR
3. Zapłata dla rolnika
4. Rejestr zakupów VAT i JPK_VAT
5. Przykład faktury VAT RR
6. Podsumowanie
7. KSeF. Faktury VAT RR
8. Wstawianie faktury VAT RR z KSeF
9. Tematy powiązane
1. Opis ogólny
Dostawy produktów rolnych oraz świadczenie usług rolniczych
przez rolników ryczałtowych, dokumentowane jest w szczególny sposób.
Faktura potwierdzająca tą transakcję wystawiana jest bowiem przez nabywcę
towaru, a nie przez sprzedawcę (rolnika) i jest oznaczona jako: Faktura VAT-RR
Dokumenty zakupu
Jest to tzw. samofakturowanie, gdy faktury sprzedażowe wystawia nabywca,
a nie sprzedawca towaru lub usługi. Obowiązujące przepisy przewidują możliwość
samofakturowania, gdy nabywca wystawia faktury VAT w imieniu i na rachunek sprzedawcy.
Oryginał faktury jest przekazywany rolnikowi ryczałtowemu (sprzedawcy).
Rolnik ryczałtowy otrzymuje całą kwotę transakcji. Nie płaci PTU.
Zachowana kwota PTU nazywana jest: Ryczałtowy zwrot VAT.
Co zawiera Faktura VAT RR ?
* informacje identyfikujące dostawcę i nabywcę
* datę nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury
* dane identyfikujące nabyte produkty rolne
* NIP/PESEL dostawcy i nabywcy
* numer dowodu osobistego dostawcy lub numer innego dokumentu tożsamości
* jednostkę miary i ilość nabytych produktów
* ceny jednostkowe nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego
zwrotu podatku (skrótowo: kwota podatku)
* wartości produktów bez kwoty podatku
* stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku
* kwotę podatku
* wartość produktów wraz z kwotą podatku
* kwotę należności ogólem wraz z kwotą podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie
* czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury
lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób
Dodatkowo zawiera oświadczenie dostawcy produktów rolnych - patrz niżej
Istotne jest także, że podatnik PTU (nabywca) ma prawo do powiększenia
kwoty podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku wynikający
z faktury VAT-RR oraz do obniżenia kwoty podatku należnego o tę kwotę.
Może to jednak zrobić tylko w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano
zapłaty należności na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.
(Ustawa o VAT, art.116 p.6)
Patrz opis dalej: Rejestr zakupów VAT
2. Wystawianie faktury VAT RR
Faktury VAT wystawia się w systemie ZO Zakupy, podobnie jak inne faktury zakupu.
Różnice są następujące:
* Wskaźnik, że faktura dotyczy rolnika ryczałtowego (grupa dostawcy jest [RR])
Kartoteki odbiorców i dostawców
* Nr w tabeli PTU oznaczony [R] jako stawka zryczałtowanego zwrotu podatku
Tabela stawek PTU (VAT)
* Wzorzec wydruku faktury zakupu ma treść faktury sprzedaży VAT-RR.
Poniżej jest przykład wzorca.
Wzorzec można pobrać z ftp
Wzorce Pobieranie z ftp
Podczas rejestracji faktury zakupu w ZO, operator nadaje nr faktury własnej.
Poprawne jest, aby podczas samofakturowania nadawać numery zgodnie z systemem
numeracji nabywcy. Aby je łatwo i jednoznacznie identyfikować. A za to odpowiedzialny
jest wystawiający dokumenty, tj. nabywca.
Nr obcy podaje się taki sam jak nr własny, np. RR0012/03/10
Program automatycznie podpowiada nr obcy.
Gdy termin płatności przypada na dzień wolny (oznaczony w kalendarzu firmowym AD)
to program informuje o tym i pozwala zmienić na pierwszy dzień roboczy,
zgodnie z art.115 Kodeksu cywilnego.
o-------------------------------------------------------------------------o
| Termin płatności 2020.11.11 to dzień wolny - 2020.11.11 |
| Czy zmienić na pierwszy dzień roboczy tj. 2020.11.12 Czwartek ? |
o-------------------------------------------------------------------------o
| TAK NIE |
o-------------------------------------------------------------------------o
Patrz też:
Kalendarze
Operator musi mieć prawo do zmiany terminu płatności faktury ZO: param 0719 [1].
Param operat 05xx 06xx 07xx ...
Program automatycznie podpowiada zryczałtowaną stawkę PTU [R].
Kwota faktury (do zapłaty) zapisywana jest w kartotece rozrachunków jako
zobowiązanie wobec rolnika. Zobowiązania do rozliczenia i kronikę rozliczeń
można oglądać w ZO > Zobowiązania (kartoteka rozrachunków). Np. [ZO_ZRO30]
Patrz szczegóły:
Rozrachunki z kontrahentami
Kronikę rozliczeń można oglądać także z poziomu dokumentu:
Zakładka: F2-cd > Kroniki dokumentów > Zapłaty, wypłaty, noty.
3. Zapłata dla rolnika
Zapłatę dla rolnika rejestruje się w systemie KB na podstawie wyciągu
bankowego: KB > Rejestr bankowy > Dopisywanie [KB_DBA10].
Zapłata rejestrowana jest ...
-----------------------------
... jako wypłata z rachunku bankowego
dla: Dostawca w ZO
o charakterze: Rozliczająca
-----------------------------
Do jednej faktury zakupu może być wiele zapłat.
Charakter zapłaty mają też inne operacje zmniejszające zobowiązania wobec rolnika:
- rozdysponowanie nadpłaty [R] [NR]
- kompensata [S] [SN]
- rozliczenie zaliczki [R] [KZ]
- noty obciążeniowe [ZI]
Nie są ujmowane noty uznaniowe [FM]
Program zapisuje całą kwotę zapłaty do rejestru zakupu VAT.
NOTE: Dlatego należy nie przekraczać kwot zobowiązań, tzn. nie powodować nadpłat.
Zapłata nie może być gotówkowa [G].
Zarządzanie płatnościami
4. Rejestr zakupów VAT i JPK-VAT
Podatnik PTU (nabywca) ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwoty wynikające z zapłat za faktury VAT-RR.
Dlatego zapisy w rejestrze zakupu VAT oraz JPK_VAT za podany okres
wynikają z zapłat i innych operacji zmniejszających zobowiązania
dokonanych w tym okresie, a nie z kwot na wystawionej fakturze VAT-RR.
Podatnik PTU (nabywca) powinien zapłacić rolnikowi na rachunek bankowy
nie poźniej niż 14 dnia, licząc od dnia zakupu. Chyba, że zawarł z rolnikiem
umowę określającą dłuższy termin płatności.
Tak mówi ustawa. Są jednak różne interpretacje urzędów skarbowych
i sądów administracyjnych dotyczące możliwości odliczenia PTU
mimo zapłaty po terminie.
Parametr 0226 pozwala ustalić własną politykę w tym zakresie:
---------------------------------------------------------------
0226 Faktury RR: zapłaty terminowe
[1] Dla faktur RR ująć tylko zapłaty terminowe
tzn. data zapłaty nie przekracza terminu na fakturze RR
[ ] Ująć także zapłaty po terminie
---------------------------------------------------------------
Patrz też:
Param 01xx 02xx 03xx 08xx
Do obliczenia kwoty PTU brane są stawki obowiązujące w dniu wystawienia faktury.
W tabeli PTU należy wskazać stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku (R)
-------------------------------------------
04 PTU - stawka 7% 7.00 2011/01 [R]
-------------------------------------------
Proszę oznaczyć [R] tylko jedną stawkę w tabeli PTU.
Do rejestru zakupu zapisywane są zapłaty dotyczące danej faktury RR.
Takie zapisy w rejestrze zakupu VAT oznaczone są w kolumnie: Do faktury
(nr obcy) tekstem: [RolnikRR]
NOTE: Rejestr faktur RR można wydrukować tylko w trybie: Wydruk standardowy.
Nie można w trybie: Wydruk wg wzorca.
W polu NIP/PESEL rejestru zakupu program wydrukuje PESEL (gdy wypełniony)
lub NIP (gdy PESEL niewypełniony)
PTU (VAT) Rejestry
NOTE: Rolnika z kartoteki dostawców można wybrać wg numeru: PESEL
Zarządzanie bazą dostawców
Zapisy do raportu JPK_VAT za podany okres dotyczące faktur VAT-RR wynikają
z zapłat i innych operacji zmniejszających zobowiązania dokonanych
w tym okresie, a nie z kwot na wystawionej fakturze VAT-RR.
Program stosuje ten sam algorytm obliczeń podczas zapisów:
* do rejestru zakupu VAT
* do raportu JPK_VAT
5. Przykład faktury VAT RR
Faktura drukowana jest wg wzorca, który może być redagowany.
Pola do wydruku pochodzą z kartoteki dostawcy oraz dokumentu zakupu.
Wzorce dokumentów i etykiet
Patrz przykład definicji wzorca: zo_fa_faktura_vat_rr.xml
Wzorce. Pliki na ftp. Przeglądanie
***************************************************************************
***************************************************************************
***************************************************************************
ORYGINAL/KOPIA
Data wystawienia: 20xx.03.13
Data sprzedaży: 20xx.03.13
Forma płatności: Przelew
Termin płatności: 20xx.03.30
FAKTURA VAT RR
==============
numer RR0001/03/10
SPRZEDAWCA: Rolnik ryczałtowy:
017381 Jan Brudziński
84-240 Kazimierz Dębogórska 21
NIP/PESEL:
konto: AsiaCo Bank 82 1232 1243 0000 0000 7632 9834
Nr dowodu: WL 3311063
NABYWCA: Wystawca dokumentu:
Helena Dorota Miastowska Zakład Wylęgu Drobiu Działy Specjalne
81-370 Gdynia Skwer Kościuszki 15/9
NIP: 541-104-63-30 REGON: 141145973
Uwagi:
----------------------------------------------------------------------------
Lp indeks nazwa ilosc jm cena netto wart netto VAT% wart brutto
----------------------------------------------------------------------------
1 3143 Gryka nasiona E12 8200 kg 0.60 4 920.00 6 5 215.20
----------------------------------------------------------------------------
RAZEM: 5 215.20
------------netto----------Vat-----------Brutto----
RAZEM 4 920.00 295.20 5 215.20
--------------------------------------------------- RAZEM BRUTTO: 5 215.20
6% 4 920.00 295.20 5 215.20
------------------------------------------------------------------
Do zapłaty słownie: PięćTYS.DwieściePiętnaścieZL.DwadzieściaGR.
Oświadczenie sprzedawcy:
Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku
od towarów i usług na podstawie art.43 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku
od towarów i usług.
Podstawa prawna : art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004
o podatku od towarów i usług - Dz.U z 2004 r. Nr 54 ze zm.
Dokument wystawił: Imie i nazwisko odbiorcy - rolnika ryczałtowego
Adam Abacki ............. Jan Brudziński .............
Faktura stanowi potwierdzenie odbioru towaru
***************************************************************************
***************************************************************************
***************************************************************************
6. Podsumowanie
* Faktury VAT RR dla rolnika ryczałtowego wystawia się w systemie ZO Zakupy
* Sprzedawca: rolnik ryczałtowy zapisany jest w kartotece dostawców w ZO
Rolnik należy do wyróżnionej grupy: [RR]
* Faktura zakupu drukowana jest wg wzorca: Faktura sprzedaży VAT RR
* Zapłaty dla rolnika rejestruje się w systemie KB Płatności jako zapłaty
zobowiązania wobec dostawcy - rolnika ryczałtowego
* Rejestr zakupów VAT oraz JPK_VAT dokumentujące kwoty podatku naliczonego
powstają na podstawie kwot zapłat
* Księgowanie (dekretacja) odbywa się w systemach ZO Zakupy i KB Płatności
7. KSeF. Faktury VAT RR
(AsystentAI)
Faktury VAT RR (dla rolników ryczałtowych) w kontekście wejścia w życie obowiązkowego KSeF.
Analiza i przewidywane zmiany.
Faktury VAT RR - a KSeF (Krajowy System e-Faktur)1. Stan obecny (jak w w/w opisie)
Faktury VAT RR:
* Wystawiane są przez nabywcę towarów (np. skup zboża od rolnika).
* Są dokumentem samofakturowania.
* Zawierają pełen zestaw danych wymaganych ustawowo.
* Wystawia się je w module ZO Zakupy w Trawersie.
* Zapłaty księguje się w KB Płatności.
* Podlegają one ujęciu w rejestrze VAT i JPK_VAT, ale tylko po zapłacie.
2. Wejście w życie KSeF - co się zmienia?Co ogólnie będzie obowiązkowe:
Od daty obowiązkowego KSeF (planowo: 2026 dla wszystkich, wcześniej dla dużych firm):
* Wszystkie faktury VAT (również samofakturowanie) będą musiały być wystawiane
i przesyłane przez KSeF.
* Faktura uznana za wystawioną dopiero po nadaniu numeru KSeF.
* Konieczne będzie stosowanie formatu XML FA(3).
Czy dotyczy to faktur VAT RR?
Tak, faktury VAT RR również podlegają obowiązkowi KSeF, mimo że:
* Są wystawiane przez nabywcę.
* Dotyczą rolnika ryczałtowego, który nie jest podatnikiem VAT czynnym.
Ministerstwo Finansów potwierdziło, że samofakturowanie również musi być obsługiwane przez KSeF.
Co to oznacza dla użytkowników Trawers ERP?1. Wystawianie faktury VAT RR przez KSeF
* Trawers musi umożliwiać generowanie faktur VAT RR w strukturze XML KSeF.
* Konieczne będzie:
* Pobranie identyfikatora podatnika (rolnika) - PESEL lub NIP.
* Wysłanie faktury do KSeF przez API.
* Odbiór numeru KSeF i zapisanie go w systemie.
* Rolnik nie ma dostępu do KSeF - dlatego nadal należy przekazać mu
wydruk PDF / papierowy (oryginał).
2. Zgoda rolnika na samofakturowanie
* Przed wystawieniem faktur RR przez KSeF konieczne będzie posiadanie zgody rolnika
(zgodnie z przepisami o samofakturowaniu).
* W KSEF jest osobne uprawnienie do wystawiania faktur RR.
Rolnik ryczałtowy loguje się do KSEF i nadaje je nabywcy
https://ksef.podatki.gov.pl/media/ruthftwo/podrecznik-ksef-2-0-cz-iii-dodatkowe-funkcjonalnosci-ksef.pdf
Rozdział 9.
Opis procesu:
rolnik ryczałtowy uwierzytelnia się w KSeF np. podpisem kwalifikowanym,
posiada pełen zakres uprawnień (w tym uprawnienie do zarządzania uprawnieniami),
nadaje uprawnienie do wystawiania faktur VAT RR nabywcy (podatnikowi VAT czynnemu),
dzięki temu nabywca po uwierzytelnieniu się w systemie we własnym kontekście
będzie mógł m.in. wystawiać faktury VAT RR przy użyciu KSeF, w których wystąpi
jako nabywca, a rolnik ryczałtowy jako dostawca.
3. Numeracja i identyfikacja
* Numeracja faktury nadawana będzie w ramach KSeF (unikalny numer KSeF).
* Numer wewnętrzny (np. RR001/...) może być nadal nadawany lokalnie - do identyfikacji w systemie Trawers.
4. Zapłaty i VAT naliczony
* Nadal obowiązuje zasada, że VAT naliczony można odliczyć tylko po zapłacie.
* KSeF nie zmienia mechanizmu ewidencjonowania zapłat w rejestrze VAT.
* Trawers musi nadal powiązać zapłatę (KB) z fakturą RR (np. przez numer KSeF lub własny numer obcy)
i odpowiednio ująć to w JPK_VAT.
Co należy przygotować w Trawers ERP?Wymagane zmiany:
1. Eksport faktur VAT RR do struktury FA(3) XML
2. Obsługa wysyłki faktur RR do KSeF (API, tokeny, certyfikaty)
3. Zapis numeru KSeF przy fakturze
4. Wydruk kopii dla rolnika z adnotacją, że oryginał jest w KSeF
5. Mechanizm wiązania zapłat z fakturami RR (po numerze KSeF lub wewnętrznym)Podsumowanie
| Obszar | Obecnie (2025) | Po wejściu KSeF (2026) |
| -------------------- | ------------------------- | ------------------------------------------- |
| Wystawca faktury RR | Nabywca | Nabywca (ale przez KSeF) |
| Sposób wystawienia | ZO Zakupy - wydruk | ZO Zakupy + eksport XML + wysyłka do KSeF |
| Oryginał dla rolnika | Papier | Papier / PDF (bo rolnik nie ma KSeF) |
| Ewidencja VAT / JPK | Po zapłacie - rejestr VAT | Tak samo ale numer KSeF może być wymagany |
| Numeracja | Lokalna (np. RR/001/...) | Lokalna + numer KSeF |
8. Wstawianie faktury VAT RR z KSeF
(AsystentAI)
Opis zgodny z przepisami o samofakturowaniu i Krajowym Systemie e-Faktur.
SCHEMAT WYSTAWIANIA FAKTURY VAT RR Z KSeF w TRAWERS ERPETAP 1 - Przygotowanie danych1. Kartoteka dostawcy (rolnika ryczałtowego)
* Grupa: `[RR]`
* PESEL lub NIP (preferowany PESEL, ale wymagany jeden z nich)
* Adres, nr dowodu, rachunek bankowy
Zgoda na samofakturowanie
2. Tabela stawek VAT (PTU)
* Stawka oznaczona `[R]` zryczałtowany zwrot VAT (np. 7%)
3. Kalendarz firmowy
* Oznaczenia dni wolnych - do wyznaczania poprawnego terminu płatności
ETAP 2 - Wystawienie faktury VAT RR1. Moduł: ZO -> Rejestracja zakupu
* Typ dokumentu: Faktura zakupu [ZO]
* Grupa dostawcy: [RR]
* Automatycznie podpowiada się stawka [R] VAT
* Numer faktury (np. RR001/11/25) nadawany przez system Trawers
2. Wypełnienie danych faktury
* Data wystawienia, data zakupu
* Produkty rolne (ilość, jednostka, cena netto)
* Obliczenie kwoty zryczałtowanego zwrotu VAT (np. 7%)
* Całkowita wartość brutto
3. Zapis faktury
* Faktura zapisywana w bazie jako dokument ZO
* Status: *Oczekuje na wysyłkę do KSeF*
ETAP 3 - Wygenerowanie pliku XML1. Generator XML
* Eksport danych z faktury do struktury FA(3) zgodnej z KSeF
* Specjalne oznaczenie faktury jako 'VAT_RR'
* w polu `typFaktury` używane będzie `VAT_RR`
* Wstawienie danych rolnika jako *Sprzedawcy*
* Nabywca - jako Wystawca
2. Załączenie oświadczenia rolnika
* Tekst oświadczenia w stopce XML (np. `Uwagi` lub pole dodatkowe)
3. Przekazanie do modułu komunikacji z KSeFETAP 4 - Wysyłka do KSeF1. Autoryzacja nabywcy
* Token lub certyfikat kwalifikowany (przypisany do firmy)
* Nabywca musi być uprawniony do wystawiania w imieniu rolnika (zgoda)
2. Wysłanie pliku XML do KSeF
* Przez API KSeF (bezpośrednio lub przez usługę pośrednią)
3. Odbiór potwierdzenia KSeF
* Nadany numer KSeF
* Status: Wysłana / Przyjęta lub Odrzucona (komunikat błędu)
4. Zapis w systemie
* Numer KSeF zapisany w kartotece faktury (pole dodatkowe)
* Zmiana statusu: *Wysłana do KSeF*
ETAP 5 - Wydruk faktury dla rolnika1. Wydruk kopii dla rolnika
* Wzorzec: `zo_fa_faktura_vat_rr.xml`
* Adnotacja: Faktura wystawiona w KSeF, numer KSeF: XXXXXXXX
* Dokument zawiera oświadczenie rolnika + dane nabywcy
2. Sposób przekazania:
* Papierowo
* PDF (email lub fizyczny wydruk)
ETAP 6 - Rejestracja zapłaty1. Moduł KB > Rejestr bankowy > Dopisanie operacji
* Wypłata dla rolnika - rodzaj: Rozliczająca
* Powiązanie z dokumentem ZO (może być po numerze KSeF)
* Nie dopuszczać zapłaty gotówką (zakaz w przepisach)
2. Rozliczenia
* Kwota przenoszona do Rejestru VAT Zakupu
* Oznaczenie: `[RolnikRR]`
* Ujęcie w JPK_VAT - tylko po zapłacie
ETAP 7 - Raporty i ewidencje1. Rejestr zakupu VAT
* Zapis po zapłacie, nie na podstawie samej faktury
* Identyfikacja faktury po numerze KSeF lub nr obcym
* Oznaczenie jako `RolnikRR`
2. JPK_VAT
* Dane trafiają tylko po uregulowaniu zapłaty
* Zgodność z ustawą o VAT art. 116
UWAGI
* Nie można wysłać faktury VAT RR do KSeF przed datą wystawienia
* Numer KSeF staje się dowodem wystawienia - lokalny numer nadal potrzebny wewnętrznie
* Jeśli KSeF odrzuci fakturę - należy ją poprawić i ponowić wysyłkę
* Zgoda rolnika na samofakturowanie musi być uzyskana wcześniej.
NOTE: Przykładowy plik XML poniżej w .prg (notatka wewnętrzna)