1. Zlecenia produkcyjne - podstawa systemu produkcyjnego
2. Ewidencja zdarzeń produkcyjnych
3. Kiedy i jak rejestrować zlecenie produkcyjne ?
4. Rezerwowanie materiałów i zasobów dla zleceń produkcyjnych
5. Wydawanie materiałów
6. Rejestrowanie wykonania operacji
7. Rejestrowanie operacji obcych
8. Przychód wyrobów gotowych do magazynu
9. Monitorowanie przebiegu realizacji zleceń
10. Planowanie potrzeb materiałowych
11. Harmonogramowanie operacji
12. Podsumowanie
13. Podstawowe funkcje użytkowe
14. Podstawowe zbiory danych
15. Przepływ operacji
16. Podstawowe systemy i ich powiązania
17. Tematy powiązane
***************************************************************************
Ten dokument opisuje elementy i funkcje programu Trawers używane do planowania,
realizacji i rozliczania produkcji
Sprzedaż, zakupy, płatności, księgowość itp. opisane są w innych dokumentach
Procesy gospodarcze
1. Zlecenia produkcyjne - podstawa systemu produkcyjnego
Zapisy w kartotece zleceń produkcyjnych informują system o tym,
jaki wyrób, ile i na kiedy chce się wyprodukować. W istocie są poleceniami
wytworzenia określonej ilości wyrobu gotowego lub pół-produktu
Kartoteka zleceń produkcyjnych
W chwili otwarcia zlecenia, system rezerwuje (alokuje) dla zlecenia
zasoby materiałowe oraz pozostałe zasoby (praca, stanowiska robocze)
Podczas realizacji produkcji - w systemie rejestrowane są zdarzenia
powiązane ze zleceniami:
* Wydawane są materiały
* Rejestrowane jest wykonanie operacji produkcyjnych
(robocizny bezpośredniej) i prac przygotowawczo-zakończeniowych
* Automatycznie, bo w powiązaniu z operacjami, rejestrowane
są narzuty np. koszty wydziałowe i ogólnozakładowe
* Rejestrowane są operacje obce, np. cynkowanie, malowanie
Dokumenty w produkcji
Po wykonaniu wyrobu - koszty rejestrowanych zdarzeń są sumowane i tworzą
koszt rzeczywisty (rejestrowany) wyrobu.
Koszty w systemie produkcji
Wyrób można przyjąć do magazynu i następnie sprzedać (wyrób finalny)
bądź użyć w innym zleceniu (pół-produkt)
2. Ewidencja zdarzeń produkcyjnych
W programie Trawers rejestruje się zdarzenia związane z zasobami
materiałowymi, tj. rozchody materiałów (komponentów) i przychody wyrobów
oraz pozostałych zasobów, tj. pracy ludzkiej, stanowisk roboczych
i operacji obcych
Zasoby materiałowe i zasoby poza-materiałowe tj. praca i operacje obce
zdefiniowane są w oddzielnych bazach normatywnych: stanowisk, maszyn,
wzorników operacji oraz w bazie operacji - technologii wykonania wyrobu
Procesy technologiczne RO
Podczas realizacji produkcji, wykonanie operacji własnych i obcych rejestrowane
jest w powiązaniu z tymi bazami. Daje to możliwość szczegółowego śledzenia
kosztów w rozbiciu na poszczególne zasoby oraz możliwość planowania
i harmonogramowania prac na poszczególnych stanowiskach roboczych
Aby ewidencjonować zdarzenia trzeba ustalić stanowiska robocze, ustalić
typowe operacje (wzorniki) i wypełnić kartoteki operacji - procesów
technologicznych
Rejestrowanie danych produkcyjnych
3. Kiedy i jak rejestrować zlecenia produkcyjne ?
Metody:
1. Ręcznie: gdy firma produkuje na zlecenie odbiorcy, to rejestruje się
zlecenie produkcyjne w powiązaniu z odbiorcą i jego zamówieniem sprzedaży
w ZP > Kartoteka zleceń > Rejestracja
2. Ręcznie: gdy firma produkuje na skład, to rejestruje się zlecenie
bez powiązania z odbiorcą w ZP > Kartoteka zleceń > Rejestracja
3. Automatycznie: gdy używa się modułu MRP do budowania planu potrzeb
materiałowych, to można automatycznie dopisać zlecenia do kartoteki
zleceń produkcyjnych na podstawie pozycji planu, z poleceniem: PRODUKOWAĆ
MRP Tworzenie zleceń
Ta metoda jest rekomendowana, gdyż tylko program MRP w pełni uwzględni
wszystkie potrzeby i zapewni, że na każdy niezbędny w terminie produkt,
będzie otwarte zlecenie
Także zamówienia zakupu powinno się automatycznie generować na podstawie
pozycji planu MRP z poleceniem: KUPIĆ
MRP Tworzenie zamówień zakupu
4. Rezerwowanie materiałów i zasobów dla zleceń produkcyjnych
W chwili otwarcie zlecenia, system rezerwuje (alokuje) dla zlecenia
zasoby materiałowe oraz pozostałe zasoby (praca, stanowiska robocze)
Rezerwacja następuje na podstawie definicji specyfikacji materiałowej
i specyfikacji operacji zlecenia.
Specyfikacja materiałowa
Specyfikacja materiałowa powstaje na podstawie struktury BOM. BOM jest względnie
stały, jest wzorcem struktury wyrobu. A specyfikacja, jego kopia może być
zmieniona np. gdy zabraknie typowego komponentu lub gdy odbiorca chce
zmienić kolor obudowy
Specyfikacja materiałowa zlecenia
Podczas tworzenia specyfikacji materiałowej wg standardowego BOM, program
może uwzględnić wskazane cechy i opcje, gdy produkt jest konfigurowany (wariantowy).
BOM konfiguracje produktu
Specyfikacja operacji
Podobnie, specyfikacja operacji powstaje wg definicji procesu technologicznego.
Specyfikację operacji można zmienić dla potrzeb realizacji konkretnego zlecenia.
Specyfikacja operacji zlecenia
Rezerwacja materiałów
Rezerwacja materiałów widoczna jest podczas przeglądania karty magazynowej.
Rezerwacja zasobów
Rezerwacje zasobów widoczne są w systemie SH Harmonogramowanie operacji.
Program ustala potrzeby poszczególnych zasobów (stanowisk produkcyjnych)
i porównuje potrzeby z potencjałem stanowisk.
Potrzeby materiałowe
Jest szereg zestawień, które pozwalają zidentyfikować brakujące materiały
i ew. przygotować zamówienia zakupu lub zlecenia produkcyjne na wytworzenie
pół-produktów. Program MRP może zasugerować zakup lub produkcję.
Zapasy. Dostępność, rezerwacje
5. Wydawanie materiałów
Materiały wydaje się z magazynu na otwarte zlecenia produkcyjne.
Dokumenty wydań (rozchodów) można zatwierdzać od razu lub mogą pozostać
do zatwierdzenia.
Zdecydowanie zaleca się rejestrację z automatycznym zatwierdzaniem.
Gdyż tylko zatwierdzanie powoduje rzeczywiste zmiany ilości dostępnej
w kartotekach magazynowych.
Przetwarzanie dokumentów
Materiały można wydawać na trzy sposoby:
1. Wydawanie kolejnych komponentów - tj. pozycje dokumentów rozchodu
rejestrowane są w miarę jak wydawane są z magazynu.
Wydanie z magazynu odbywa się zwykle na podstawie dokumentu:
Materiały dla zlecenia (karta limitowa), który stanowi część
dokumentacji warsztatowej wysyłanej przez program.
Ten sposób jest odpowiedni, gdy wydaje się małe ilości materiałów
w miarę jak wykonywane są kolejne operacje, które są rozciagnięte w czasie.
2. Wydawanie zbiorcze, seryjnie wg specyfkacji. Program tworzy wielopozycyjny
dokument rozchodu zawierający materiały znajdujące się w specyfikacji
materiałowej zlecenia (en: Preflushing).
Materiały wydane są bez uwzględniania, w której operacji procesu będą potrzebne.
3. Wydawanie Backflushing w modelu JiT
Program automatycznie wykona transakcje:
* Przychód do magazynu wyrobu z produkcji z wyceną wg normatywów.
* Rozchód materiałów i wykonanych operacji
- Rozchód materiałów, ilości wydawane są wg normatywów
- Rejestracja operacji produkcyjnych wg normatywów
Ten sposób jest odpowiedni, gdy cały proces produkcji jest relatywnie krótki,
składa się z niewielu kroków i można sobie pozwolić na zapisanie rozchodu
wszystkich komponentów jednorazowo, po zakończeniu produkcji.
MRP Backflushing w modelu JiT
6. Rejestrowanie wykonania operacji
Wykonanie operacji rejestruje się bezpośrednio na stanowiskach pracy
lub wtórnie na podstawie kart pracy.
Gdy operacje wykonywane są na automatach produkcyjnych lub gdy czasy operacji
z natury są trudne do rejestracji, np. operacje wysyłania, inspekcji, pakowania,
dorywczych przeglądów itp., to warto aby program sam obliczył czas wykonania
operacji (Tw) po podaniu ilości wykonanego wyrobu lub pół-produktu (en: Backflushing Mode)
Rejestrowanie przebiegu produkcji
7. Rejestrowanie operacji obcych
Oeracje obce rejestruje się dokumentem: Koszty operacji obcych w powiązaniu
ze specyfikacją operacji zlecenia.
Operacje obce. Kooperacja
8. Przychód wyrobów gotowych do magazynu
Przychód wykonuje się w funkcji: Przychód z produkcji. Tutaj też
dobitnie zalecamy rejestrację z zatwierdzaniem. Gdyż tylko zatwierdzanie
powoduje rzeczywiste zmiany ilości dostępnej w kartotekach magazynowych.
Przyjmować można partiami, nie ma potrzeby przyjmowania jednorazowo całej
zleconej ilości.
Wycenę przychodu dokonuje się wg kosztów normatywnych, kosztów planowanych,
rzeczywistych (rejestrowanych) lub wg ceny ewidencyjnej.
Wycena przychodu z produkcji
9. Monitorowanie przebiegu realizacji zleceń
W systemach ZP i JC jest wiele zestawień i raportów, które pozwalają
monitorować realizację zleceń. Są raporty zbiorcze, np. Zaawansowanie
zleceń, Koszty sumaryczne oraz szczegółowe, np. Komponenty na stanowiskach,
koszty operacji obcych. W ewidencji pełnej jest wiele zestawień o przebiegu
prac na poszczególnych stanowiskach roboczych z wyszczególnieniem operacji,
które pozostały do wykonania.
Zestawienia porównawcze pokazują koszty normatywne (planowane), koszty
rzeczywiste (zarejestrowane) i różnice wartościowe i procentowe.
A także wartość materiałów na produkcji w toku, czyli tych materiałów,
które wydano z magazynu, a które jeszcze nie wróciły do magazynu w postaci
wyrobów gotowych.
Rejestrowanie przebiegu produkcjiJC Raporty. Koszty zleceń
10. Planowanie potrzeb materiałowych
Planowanie potrzeb materiałowych, to czynności, które mają zapewnić,
że materiały będą w dostatecznej ilości i w odpowiednim czasie, tzn.
gdy będą potrzebne do produkcji.
a) Zestawienia: ZP Niedobór komponentów, ZA Potrzeby zakupowe wg norm
BM Dostępność materiałów
Te zestawienia są wystarczające do ustalanie czego brakuje - w tych
przedsiębiorstwach, które mają krótkie cykle produkcyjne i krótki
czas dostaw. Na podstawie zestawień, podejmowane są decyzje, jakie
materiały trzeba dokupić.
b) Obliczenia MRP
MRP oblicza potrzeby materiałowe (buduje plan potrzeb) uwzględniając
wszystkie źródła potrzeb: zamówienia sprzedaży, prognozy rozchodów,
zlecenia produkcyjne i normy zaopatrzeniowe, np. stany minimum.
Dodatkowo, rozwija struktury wyrobu (BOM) do samego dna (poziomu).
Obliczenia MRP należy stosować, gdy cykle produkcyjne są dłuższe,
wyroby złożone z wielu poziomów, dłuższy czas dostaw od dostawców.
MRP wykonuje niezbędą pracę, ustalając co i na kiedy kupić lub
wyprodukować.
Dodatkowo, MRP może wskazać które zlecenia wstrzymać, gdyż termin nie nagli
a potrzebne materiały można przesunąć do zlecenia bardziej terminowego.
Aby MRP dał prawidłowe wyniki, należy zadbać o właściwe i poprawne dane
w zbiorach danych. Struktury BOM muszą mieć poprawną definicję wyrobu,
zapisy w kartotece zleceń produkcyjnych muszą odpowiadać stanowi
faktycznemu na produkcji.
Dokumenty magazynowe muszą być zatwierdzone, w kartach indeksów KIM
muszą być podane aktualne i prawdziwe informacje dot. czasu dostawy
od dnia złożenia zamówienia (czas realizacji en: Lead Time)) i norm zapasów.
MRP Planowanie potrzeb materiałowych
11. Harmonogramowanie operacji
Harmonogramowanie, to ustalanie kolejności realizacji operacji produkcyjnych
na stanowiskach roboczych.
Harmonogramować można wg trzech metod:
* Harmonogramowanie przy nieograniczonych zasobach (Infinite)
* Harmonogramowanie przy ograniczonych zasobach (Finite)
* Harmonogramowanie ręczne
Harmonogramowanie produkcji
12. Podsumowanie
Podstawą systemu produkcyjnego są zlecenia. Zlecenia informują:
co, ile i na kiedy wyprodukować. Otwarcie zlecenia powoduje
zarezerwowanie materiałów i pozostałych zasobów.
Podczas realizacji produkcji, w systemie rejestrowane są wydania materiałów,
przyjęcia wyrobów, rejestrowane są wykonane operacje i obliczane są koszty
pośrednie stałe i zmienne.
Przebieg produkcji może (i powinien) być planowany.
Planowanie odbywa się w dwóch obszarach, wzajemnie powiązanych:
* planowanie materiałowe
* planowanie operacji
Potrzeby materiałowe dla produkcji mogą być ustalane na podstawie szeregu
zestawień lub w procesie MRP.
Operacje na stanowiskach planowane są w procesie harmonogramowania.
13. Podstawowe funkcje użytkowe
Podstawowe funkcje wykorzystywane w firmach produkcyjnych zgromadzone są
w następujących systemach:
MG Gospodarka magazynowa
Zarządzanie zapasami materiałów i wyrobów gotowych
BM Struktury produktów BOM
Definiowanie struktur wyrobów
RO Technologia wytwarzania
Definiowanie technologii wykonania wyrobów
MR Potrzeby materiałowe
Ustalanie potrzeb materiałowych
ZP Zlecenia
Zarządzanie zleceniami produkcyjnymi
NA Sprzedaż, należności
Rejestrowanie zamówień sprzedaży od klientów
ZO Zakupy, zobowiązania
Zakupy materiałów i usług
KG Księga główna
Ewidencja przychodów i kosztów, rozliczanie produkcji
Produkcja. Podstawowe moduły
14. Podstawowe zbiory danych
Następujące zbiory gromadzą podstawowe dane z obszaru produkcji:
System Nazwa zbioru Zawartość
-- ------------------------ -------------------------------------
MG Indeksy KIM Materiały, wyroby, półprodukty, usługi
MG Kartoteka KSOM Stany i obroty indeksów w magazynach
MG Kartoteka LOT/SER Stany i obroty partii LOT/SER
BM Struktury BOM Standardowe komponenty budowy wyrobów
RO Procesy technologiczne Standardowe operacje wytwarzania wyrobów
RO Stanowiska Miejsca, w których wykonuje się operacje
ZP Zlecenia produkcyjne Polecenia wykonania wyrobów, ilości,
terminy, nakłady (koszty), wycena wyrobu
ZP Specyfikacje materiałowe Materiały do wydania na zlecenia
oraz ilości i wartości (koszty) wydane
ZP Specyfikacje operacji Operacje do wykonania na zlecenia
oraz ilości i wartości (koszty) wykonane
ZP Dokumenty transakcyjne Zdarzenia: wydania materiałów, przyjęcia
wyrobów gotowych, operacje wykonane
przez pracowników i kooperantów
NA Zamówienia sprzedaży Zamówienia na produkty, które trzeba wytworzyć
ZA Zamówienia zakupu Zamówienia na komponenty potrzebne w produkcji
SE Serwisowanie Produkty o odbiorcy, które można serwisować
MR Potrzeby materiałowe Plan potrzeb MRP: PRODUKOWAĆ, KUPIĆ
Prognozy potrzeb
SH Harmonogramowanie Plan operacji na stanowiskach roboczych
Plan operacji przy realizacji zlecenia
15. Przepływ operacji
Przepływ operacji w firmie produkcyjnej
----------------------------------------------------------------------
Dział Dział technologii Dział
marketingu i planowania produkcji Magazyn
----------------------------------------------------------------------
|
Zamówienia |
sprzedaży ^
| |
| |
v o---> Produkcja ^
Rejestr Analiza | | |
zamówień ---------> terminu | v |
^ | ^ Montaż |
| | | | |
| | | | v
| v | | |
Przyjecie Dostępność | v |
lub inny termin <--- materiałów | Wykańczanie |
realizacji | | | v
| | | |
| | | |
v | v
Zlecenia | Pakowanie -----> Produkt
produkcyjne |
| | |
| | |
v | ^
Plan ^ |
produkcji | |
| | V
| | |
v | |
Zasoby ->------>----o----->------->-----> Materiały
----------------------------------------------------------------------
16. Podstawowe systemy i ich powiązania
Architektura Trawers ERP
Powiązanie Trawers ERP z systemem zarządzania
Systemy. Ogólnie
Systemy. Szczegółowo
Powiązanie z innymi systemi ERP
Miejsce MG w architekturze programu
Miejsce BM w architekturze programu
Miejsce RO w architekturze programu
Miejsce MR w architekturze programu
Miejsce SH w architekturze programu
Miejsce ZP w architekturze programu